Warszawska nawijka zasługuje na uwagie

Jan Kunert    2014-11-30 14:16:26

W sobotę we wnętrzach Teatru Kamienica można było usłyszeć język dawnej stolicy. – Gwara warszawska to wehikuł czasu. Jest plastyczna, tworzona przez ludzi, którzy pozostawiają w niej cząstkę siebie. Dzięki temu poznajemy ich historie – mówił na warsztatach Grzegorz Towalski, prezes stowarzyszenia „Gwara Warszawska”.

Jej początki datuje się na XVIII wiek, a rozkwit na koniec XIX. Można ją było usłyszeć jeszcze w latach sześćdziesiątych XX wieku. Była używana głównie przez ludzi prostych, niewykształconych, robotników. Przez elity zaś uważana za „chwast językowy”. Posługiwanie się nią traktowano jako kaleczenie języka i niechlujność mowy. Cechy charakterystyczne to m.in. zmiękczanie końcówek („rękie”, „nogie”, „flaszkie”), liczne zdrobnienia, skracanie wyrazów („tera”, „zara”, „sie masz”, „sie robi”), częste używanie przyrostka -ak („uczniak”, „dzieciak”, „Poniatowszczak”, „tysiak”), pompatyczność i wyszukanie stylu oraz liczne neologizmy.

 Dzisiaj przyszli do nas zarówno ci, którzy jeszcze w dzieciństwie słyszeli tę gwarę, jak i ludzie bardzo młodzi  mówi Natalia Kamińska, współorganizatorka warsztatów, pracująca w Teatrze Kamienica.  Te działania wpisują się w to, co staramy się robić w naszym teatrze, czyli przywracać przedwojenną tożsamość  dodaje. Mówi o spektaklach w klimacie starej Warszawy, renowacji kamienicy, w której znajduje się siedziba teatru, a także ogromnej makiecie przedwojennej stolicy, którą można oglądać w hallu, a wykonanej przez artystów plastyków: Bognę Romańską i Michała Mroczkę. Przy niej odbyła się część warsztatów, poświęcona życiu w przededniu II Wojny Światowej.

Dzięki pozostałym blokom tematycznym uczestnicy warsztatów prowadzonych przez członków stowarzyszenia, mogli poznać m.in. różnorodność i charakter stołecznych targowisk, warszawskie piosenki, a nawet pyskówki i wiązanki, którymi raczyli się ówcześni mieszkańcy miasta. Przybliżano uczestnikom charakter stolicy oraz mentalność warszawiaków. Jedną z prowadzących warsztaty była Małgorzata Stradomska  Kalinka, krewna Stefana "Wiecha" Wiecheckiego, znanego także z tego, że często sięgał po warszawską gwarę. Za jej pomocą tworzył nowe połączenia wyrazowe, tzw. „wiechizmy”, np. „wiedeński gięty mebel”  jamnik, „parzygnat rosołem perfumowany”  kucharz, „sosnowa jesionka”  trumna z sosnowych desek. Całość dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury.

Z gwarą pod strzechy

Grzegorz Towalski uśmiecha się, kiedy pytamy go, jak to się wszystko zaczęło.  Najpierw była strona na Facebooku, skupiająca paru fascynatów  wspomina.  Teraz w stowarzyszeniu jest już 20 osób, które aktywnie próbują zarazić swoją pasją do gwary warszawskiej innych mieszkańców, zwłaszcza młodych. Chcemy im pokazać, że język też może być ciekawy i można się nim naprawdę dobrze bawić  mówi.

Więcej na stronie stowarzyszenia Gwara Warszawska.

 

ZOBACZ TAKŻE:

Historia zakrapiana wódką

Polityczne graffiti Warszawy

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...