Każda ordynacja ma w sobie przestrzeń do manipulacji

Paweł Krulikowski    2013-07-04 06:48:55

Zdaniem Kazimierza Czaplickiego krajowego komisarza wyborczego, zgodnie z art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego, w zbliżającym się referendum nad odwołaniem Hanny Gronkiewicz-Waltz będą mogły wziąć udział nie tylko osoby na stałe zameldowane w Warszawie, ale także zamieszkujące w stolicy pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Fakt zamieszkiwania gdzieś na stałe jest niezwykle trudny do zweryfikowania i stwarza pole do licznych nadużyć. Aby zagłosować w referendum wystarczy bowiem złożyć wniosek o dopisanie się do rejestru wyborców. O wpływie tej interpretacji na stan gry wokół referendum „Polityka Warszawska” rozmawia z dr hab. Rafałem Chwedorukiem z Instytutu Nauk Politycznych UW.

Polityka Warszawska: Czy informacje dotyczące możliwości dopisywania się do rejestru wyborców mogą zmienić wynik ewentualnego referendum?

Rafał Chwedoruk: Podświadomie pojawiają się skojarzenia z plebiscytami na Warmii i Górnym Śląsku po I Wojnie Światowej i manipulacjami, które wówczas były pochodną liberalnej oceny zamieszkiwania w danym regionie. W kategoriach jakościowych, czy to bardziej zawężające, czy bardziej liberalne rozwiązania nie zmienią w Warszawie wyniku głosowania. Mogą one mieć pewien, choć niewielki, wpływ na kwestie frekwencji. Wyborcy PO w Warszawie często zamieszkują dzielnice o dużym odsetku osób urodzonych poza stolicą. A więc w tym kontekście może mieć to pewne znaczenie. Wśród tych wyborców można oczekiwać poparcia dla Hanny Gronkiewicz-Waltz, a na pewno braku chęci wsparcia Jej oponentów. Mamy tu do czynienia z pewnym paradoksem. W interesie PO, która zawsze dążyła do jak największej frekwencji, w tym przypadku jest jak najniższa mobilizacja i udział wyborców w tym referendum. Zatem możliwość dopisywania się do rejestru wyborców przez ludzi spoza Warszawy traktowałbym tylko jako jeden z elementów przyszłej kampanii wyborczej.

Co powinna zrobić Platforma w takim przypadku? Czy powinna zwrócić się do tych wyborców, by nie dopisywali się do tego rejestru?

Nie z winy PO bezpośrednio, tylko z winy ordynacji wyborczej, partii Donalda Tuska musi zależeć, by jak najmniej osób wzięło udział w tym głosowaniu. To co obserwujemy, to testowanie przez PO pewnych scenariuszy. Jeśli sondaże będą pokazywały, że frekwencja jest na pograniczu, to wówczas  Platforma zrobi wszystko, by obniżyć uczestnictwo w referendum. Natomiast jeśli badania wskażą, że wymagana przez ustawę ilość wyborców stawi się przy urnach, wtedy będzie miał znaczenie wymiar porażki Hanny Gronkiewicz-Waltz. To, jaki wynik uzyska Prezydent stanie się wtedy pewnym politycznym argumentem.

Czy to dobrze, że urzędnicy będą wierzyć wyborcom na słowo, że na stałe zamieszkują w Warszawie? W internecie pojawiają się komentarze oburzonych Warszawiaków, którym nie podoba się takie rozwiązanie.

Każda ordynacja zawiera w sobie jakąś przestrzeń do manipulacji. Te komentarze internautów, o których pan mówi, mogą stać się narzędziem kampanii wyborczej. Musimy też pamiętać o kontekście wałbrzyskim. Jedyny udokumentowany przykład próby sfałszowania wyborów samorządowych dotyczy Wałbrzycha i działaczy PO. Stąd, partia rządząca musi być niezwykle ostrożna i unikać wszystkich posądzeń o próby „falandyzacji” prawa wyborczego. Platforma pod względem formy i przejrzystości musi być w przypadku referendum poza podejrzeniami. Jeżeli ma przegrać te wybory, to niech przegra je w stylu pierwszej tury w Elblągu. Będzie to porażka, ale nie klęska.

Czy Pan Profesor widzi pole do takich manipulacji przy tym referendum?

Widzę, ale bardzo niewielkie. Partie w Polsce są mało liczne, zatem puszczając wodze fantazji, spróbujmy wyobrazić sobie działaczy zwożonych autobusami z całej Warszawy i okolic, dopisujących się do rejestru wyborców, by zmienić wynik referendum. Ilu można takich aktywistów przywieźć? Na pewno nie tylu, by w sposób realny zmienić rezultat głosowania. Fakt, że w ogóle o tym dyskutujemy pokazuje skalę dramatu sytuacji Platformy Obywatelskiej.

Nastąpiła zmiana strategii komunikacyjnej Ratusza, obserwujemy „nowe otwarcie” Hanny Gronkiewicz-Waltz. Czy to zmobilizuje ludzi do dopisania się i bronienia Pani Prezydent?

Zawsze dobrą rzeczą jest, gdy politycy starają się spełniać oczekiwania wyborców. Choć to co robi teraz Hanna Gronkiewicz-Waltz w publicystyce nazywane jest populizmem. Ale zawsze lepszy polityk ulegający woli wyborców, niż polityk bezmyślnie trwający przy odrzucanych przez większość rozwiązaniach. Nigdy dość pokory. Pamiętajmy natomiast, że obecnie znacząca ilość wyborców nie ma złudzeń co do polityków. Nie ufamy naszym przedstawicielom. Trudno mi natomiast sobie wyobrazić, by błędy, narastające od wielu miesięcy, można było przykryć. Pokazywanie się na różnych konferencjach i wydarzeniach publicznych nie jest w stanie odwrócić teraz negatywnego trendu.

Jaki jest w takim razie stan gry w pierwszym tygodniu lipca? Czy coś zmieniło się w perspektywie referendalnego wyniku Hanny Gronkiewicz-Waltz ?

Jeśli zostanie spełniony warunek frekwencyjny Prezydent nadal przegrywa, to nie ulega najmniejszej wątpliwości. Takie referenda wszędzie mobilizują przeciwników. Kształt ordynacji powoduje, że partii sprawującej władzę opłaca się walczyć o brak kworum, a nie o własne racje. Wreszcie także mobilizacja wyborców PiS, którzy w Warszawie osiągają swoją sondażową średnią krajową. Oni będą zjednoczeni. To pokazał Elbląg. Moim zdaniem, te czynniki powodują, że trudno sobie wyobrazić, by Hanna Gronkiewicz-Waltz zdołała wygrać to głosowanie.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiał Paweł Krulikowski.

 

Zobacz także:

Przegrane referendum Platformy

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...