Zmienianie Warszawy – bułka z masłem?

Bartłomiej Kozek    2015-01-23 07:57:01

Centrum Komunikacji Społecznej zaprezentowało niedawno podręcznik społecznego aktywizmu. Czym Warszawa rzeczywiście może się pochwalić, a jakie prezentowane w broszurze narzędzia wpływania na życie polityczne, społeczne czy kulturalne wydają się grubymi nićmi szyte?

Zachęcony udostępnianiem publikacji, pt.: „Niezbędnik aktywnych mieszkańców” przez wielu zainteresowanych polityką miejską znajomych, jak również tekstem redakcyjnego kolegi, Pawła Krulikowskiego, zabrałem się za jej lekturę.

Ostrzeżenie dla wszystkich, spodziewających się po powyższej broszurze zaprezentowania pełnej palety narzędzi miejskiego aktywizmu – nie dowiemy się z niej jak zarejestrować demonstrację czy też, do jakiej instytucji zwrócić się z prośbą o interwencję w sprawie uciążliwych zapachów z wysypiska śmieci. Nie bądźmy jednak nazbyt surowi i załóżmy, że nasze pomysły na miasto to raczej animacja życia lokalnych społeczności czy debaty publicznej niż protestowanie.

Przestrzenie działania

Nie da się zresztą miastu odmówić faktu, że oferuje tytułowym „aktywnym mieszkańcom” całkiem interesujące możliwości wspierania ich pasji i zaangażowania. Bodaj najciekawszym są lokale na krótkie działania, którą to ideę rozpoczęto promować w zeszłym roku. Polega ona na udostępnianiu lokali komunalnych na (zarówno komercyjne, jak i społeczne) inicjatywy o krótkim okresie realizacji. Jak krótkim? Miesiąc, jeśli mówimy np. o wystawie zdjęciowej, trzy miesiące zaś, jeśli mowa np. o cotygodniowych spotkaniach.

Co ważne, szczególnie dla inicjatyw społecznych, to zarząd dzielnicy decyduje o tym, jak wysoki będzie koszt korzystania z lokalu. Jeśli działanie, które planujemy, będzie miało niekomercyjny charakter, możemy nawet liczyć na to, że poniesiemy jedynie koszty wykorzystywanych w jego trakcie mediów. To, jak będzie ono działać w praktyce i na ile będziemy mogli liczyć w danej dzielnicy, zależeć będzie od lokalnych władz – warto zatem korzystać z okazji i pytać obecnych włodarzy dzielnic oraz ich polityczną konkurencję o stosunek do tego narzędzia i jego rozwijania.

Podobne pytanie można zadać dzielnicom, które nie oferują jeszcze miejsc aktywności lokalnej w rodzaju śródmiejskiego Warsztatu na Placu Konstytucji czy Centrum Społecznego Paca 40 na Pradze Południe. O ile na Ochocie czy Mokotowie znajdziemy ich nawet kilka, o tyle już na Pradze Północ, Żoliborzu czy Ursynowie takich siedzib brak. Oczywiście lokalna społeczność może się integrować w innych miejscach (np. w lokalnym domu kultury), jednak żadna placówka w 2/3 dzielnic miasta nie jest dedykowana właśnie animowaniu tego typu oddolnej aktywności.

Co lśni, co rdzewieje

Bardzo mocno promowanym narzędziem kontaktu między obywatelami, a urzędnikami jest stołeczna infolinia 19115 – a właściwie nie tylko infolinia, lecz cały pakiet rozwiązań: specjalna strona internetowa, mail, czat czy aplikacje mobilne, do których mamy mieć całodobowy i całotygodniowy dostęp. Jeśli zatem najdzie nas ochota na podyskutowanie o okolicznej wycince drzew czy wskazaniu przysłowiowej dziury w drodze – wystarczy zadzwonić lub napisać, co oszczędzi nam, być może, wizyty w lokalnym urzędzie dzielnicy…

Choć przy prezentacji poszczególnych sposobów wpływania na miejską politykę czy życie społeczne i kulturalne możemy w pewnym momencie dojść do wniosku, że mamy niemal nieograniczone możliwości, chwila zastanowienia każe nam zejść na ziemię. Dla przykładu, mając pomysł na zmiany w funkcjonowaniu miasta, zupełnie różna jest skala trudności między odwiedzinami stołecznego radnego, a zebraniem 15 tysięcy podpisów pod inicjatywą uchwałodawczą. Dość wspomnieć, że do tej pory sztuka ta udała się tylko raz (inicjatywie „Stop Podwyżkom Cen Biletów ZTM”), a koniec końców warszawscy radni zdecydowali się ją odrzucić.

Niewiele lepiej jest z referendum lokalnym. Odpowiednią frekwencję udało się osiągnąć w Krakowie przy okazji debaty nad organizacją zimowych igrzysk olimpijskich, w Warszawie przy próbie odwołania Hanny Gronkiewicz-Waltz – już nie. Obok wysokich wymagań dotyczących jego ważności, brakuje również instytucji referendum dzielnicowego, które mogłoby dotyczyć np. różnych wizji zagospodarowania danego jej obszaru. Prawdopodobieństwo pójścia do urn 30 proc. uprawnionych do głosowania mieszkańców całej Warszawy przy okazji, dajmy na to, przyszłości Siekierek nie wydaje się szczególnie wysokie…

Zacznijmy debatę o mieście!

Nie da się ukryć, że folder prezentujący różne sposoby aktywności społecznej nie będzie miejscem na krytyczną dyskusję na temat funkcjonowania Warszawy oraz roli samych mieszkańców. Funkcję, do której został przeznaczony – zaprezentowania dostępnych sposobów ożywiania oddolnej aktywności obywatelskiej – „Niezbędnik aktywnych mieszkańców” spełnia bardzo dobrze.

Władze miasta powinny jednak pomyśleć o zupełnie innym, strategicznym dokumencie – analizie różnych potencjalnych form podziału władzy w Warszawie wraz z rekomendacjami dotyczącymi zmian w aktualnym ustroju stolicy. Pisałem już na łamach „Polityki Warszawskiej” o potrzebie polityki aglomeracyjnej z prawdziwego zdarzenia, tymczasem nie jest to jedyne wyzwanie. Nadal nie ma wśród polityków i mieszkańców przekonania, że podział kompetencji między miastem a jego dzielnicami jest optymalny. Raz na jakiś czas powracają pytania o bezpośredni wybór burmistrzów czy zmiany w ordynacji w wyborach do Rady Warszawy i rad dzielnic. 

Pojawiają się rówież pomysły na obniżenie progu podpisów, wymaganych do zgłoszenia inicjatywy uchwałodawczej. Nowe rozwiązania, takie jak wdrażanie budżetu partycypacyjnego, dodatkowo komplikują tę układankę. Warto byłoby rozpocząć dyskusję nad tym, jaki właściwie obrazek miasta przyszłości chcemy z samorządowych puzzli ułożyć.

Zdj. Niezbędnik aktywnych mieszkańców

ZOBACZ TAKŻE:

Miasto wychowuje aktywistów

DWA BRZEGI: Bezpośredni wybór burmistrza

Narzekanie nie takie tanie i nie dla wszystkich

 

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...