Planowanie z głową

Bartłomiej Kozek    2015-01-24 08:17:48

W jaki sposób rozwijać Warszawę, by uniknąć wydłużania się samochodowych korków, architektonicznego chaosu czy rozlewania się zabudowy poza granice miasta? Nad tego typu dylematami głowią się urbaniści z całego świata.

Nie jest to problem wyłącznie teoretyczny. Raz na jakiś czas, słyszymy w stołecznych mediach o problemach dzielnic położonych z dala od centrum. Jedni mówią o braku odpowiedniej infrastruktury edukacyjnej w Wilanowie, inni zaś podkreślają problemy z dojazdem do Śródmieścia z Białołęki. Za część tych spraw obwinia się władze miasta, które – zdaniem krytyków – powinny bardziej reagować niż kreować przestrzeń publiczną w dynamicznie rozwijających się częściach miasta.

Z drugiej strony, kontrowersje budzi idea "dogęszczania" zabudowy miejskiej. Teoretycznie wiemy, że jeśli uda nam się wykorzystać już istniejące okazje do zabudowy nowych obszarów miasta, zmniejszymy skalę problemów związanych z dojazdem do pracy osób z miast satelickich. W praktyce jednak, gdy idea ta wcielana jest w naszym otoczeniu, pojawia się pewne "ale"... 

Osiem zasad dobrego miasta

Takie wyzwania rozwojowe stoją nie tylko przed Warszawą. Co więcej, możemy mówić wręcz o pewnym szczęściu, jako że poruszamy się w innej skali problemów niż np. dynamicznie rozwijające się miasta Globalnego Południa. W szybko urbanizujących się Chinach nowe ośrodki miejskie powstają w ciągu kilku lat – i nie mówimy tu o małych miasteczkach. Rozwijane właśnie Chenggong w południowej prowincji Junnan, dziś wielkości 350 tysięcy mieszkańców, liczyć ma ich sobie 1,5 miliona. Nic więc dziwnego, że Climate Works Foundation postanowiła zebrać dobre praktyki planistyczne z całego świata, by zaoferować je tamtejszym decydentom.

Osiem wskazówek z pozoru brzmi prosto, wręcz banalnie. Co więcej, można je aplikować pod każdą szerokością geograficzną, dostosowując do lokalnego kontekstu:

– Osiedla wspierające poruszanie się po nich pieszo

– Priorytet dla spójnej sieci rowerowej

– Gęsta sieć ulic i ścieżek o zróżnicowanym przeznaczeniu

– Wysokiej jakości transport publiczny

 Zabudowa mieszana o zróżnicowanych funkcjach

– Gęstość zabudowy dostosowana do możliwości przewozowych transportu publicznego

– Jak najwięcej usług dostępnych jak najbliżej miejsca zamieszkania

– Regulacje dotyczące parkowania oraz użytkowania dróg

W samej broszurze „złotych zasad” znajdziemy więcej punktów. Władze miasta powinny zadbać o to, by na osiedlach istniały ścieżki otwarte dla wszystkich pieszych, trasy rowerowe miały co najmniej 3 metry szerokości, a arterie wolne od samochodów nie były od siebie oddalone bardziej niż na 800 metrów. Każdy z nas powinien mieć nie więcej niż 400 metrów do najbliższego przystanku, sklepu czy szkoły, 500 metrów do skweru czy małego parku, 800 metrów do istotnego węzła przesiadkowego i kilometr do większego terenu zielonego.

Nadwiślańska praktyka

Jak test na dobre miasto zdaje Warszawa? Różnie. W zależności od tego, czy bierzemy pod uwagę stan zastany, czy też wierzymy w realizację strategicznych pomysłów stołecznego Ratusza. Wspomnieć tu zatem należy o planach rozbudowy sieci tras rowerowych do roku 2020, którego wdrożenie połączyłoby ze sobą dość chaotycznie rozrzucone po mieście trasy. Zaś z działań podejmowanych już teraz – zobowiązanie do odśnieżania najważniejszych tras (obecnie – z przyczyn atmosferycznych – nie ma póki co takiej konieczności).

Także strategia transportowa miasta do roku 2015 i na lata kolejne już w samym tytule odwołuje się do zasad zrównoważonego rozwoju, stanowiąc podstawę chociażby dla regularnej wymiany taboru autobusowego i tramwajowego. Warto w tym miejscu przypomnieć jednak o zahamowaniu rozbudowy sieci buspasów czy unikanym przez polityków pomyśle ws. opłat za wjazd do centrum miasta, które mogłoby przyczynić się do zmniejszenia korków czy ograniczenia zanieczyszczeń powietrza. 

W obu tych dziedzinach Warszawa znajduje się w niechlubnej, europejskiej czołówce. "Zdobyła” pierwsze miejsce w kategorii „najbardziej zakorkowane miasto w Europie” powyżej 800 tysięcy mieszkańców, wg badań firmy TomTom z roku 2012. W roku 2014 zaś, „wspięła się” na dziesiąte miejsce w kategorii „najbardziej zanieczyszczone powietrze w Europie” na 100 miast przebadanych przez francuskie stowarzyszenie Respire – przekroczenie norm notowane jest tu przez 152 dni w roku. Dodajmy do tego grodzone osiedla, ograniczające możliwości skrócenia sobie drogi, a także całe, dość jednofunkcyjne fragmenty miasta (ze słynnym „Mordorem na Domaniewskiej” na czele) by uznać, że przed nami jeszcze trochę pracy nad stworzeniem bardziej zrównoważonego modelu rozwojowego Warszawy.

Nowe wyzwania

Czy nowe pomysły na jej rozwój dają nadzieję na korektę kursu? Pierwszym sprawdzianem mogą okazać się plany, dotyczące zagospodarowania Czerniakowa Południowego, które na początku tego roku dyskutowane były w Centrum Łowicka. Z jednej strony, z relacji prasowych wyłania się obraz szpalerów drzew i wymieszanej zabudowy zamiast wyłącznie kolejnych biur. Z drugiej słyszymy o niezadowolonych z planowanych zmian okolicznych mieszkańcach, przyzwyczajonych do życia blisko natury.

Czy da się jakoś zbliżyć obie te wizje? Dużo zależy od wyników dalszych konsultacji, animowanych przez Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta. Jeśli miastu przybyć ma nowy, całkiem spory kawałek zabudowy, należy szczególnie zadbać o to, by znalazły się w nim wszelkie niezbędne usługi, w tym edukacyjne i zdrowotne, a poruszanie się po nim było możliwe również za pomocą transportu zbiorowego. Istotne będzie również to, ile miejsca znajdzie się tu dla obszarów zielonych i czy zostanie coś z pierwotnego charakteru okolicy.

Warto będzie śledzić dyskusję wokół tych pomysłów.

 

Zdj. Climate Works Foundation

ZOBACZ TAKŻE:

Tramwaje w niełasce?

Targówek Fabryczny przeżyje drugą młodość?

Więcej partycypacji w tworzeniu planów przestrzennych

 

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...