Spory wokół warszawskich „śpiących”

Karolina Wiśniewska    2015-02-07 08:02:23

Pomnik Czterech Śpiących na Pl. Wileńskim – jedna z niekończących się warszawskich historii. Praktycznie wciąż go nie ma, teoretycznie jednak jest i budzi ogromne emocje. Radni Prawa i Sprawiedliwości nieustannie próbują zrobić wszystko, aby monument nie wrócił na swoje stare miejsce. Nieustannie – bezskutecznie.

O próbach przeniesienia bądź zdemontowania pomnika „Czterech Śpiących” słychać było już kilka lat temu. Wystarczy sięgnąć pamięcią do 2007 roku, kiedy to proponowano postawić na jego miejscu przystanek tramwajowy. Lata jednak mijały, a monument zostawał nieruszony. Niezmiennie, aż do listopada 2011 roku.

– Stało się. Pomnika nie ma – cieszyli się jego przeciwnicy. Radość szybko jednak okazywała się przedwczesna, bowiem od samego początku było jasne, że monument wróci – poddany konserwacji, po zakończeniu budowy II linii metra. Warszawscy radni zobowiązali się do tego mocą specjalnej uchwały przyjętej w maju 2011 roku. „Za” przywróceniem głosowało 37 radnych, „przeciw” – tylko troje: Olga Johann, Michał Serzycki oraz Andrzej Melak. Reszta wstrzymała się od głosu.

Starania o zmianę uchwały

Od tamtego momentu Prawo i Sprawiedliwość systematycznie wnosiło o zmianę dokumentu. Jednym z najbardziej aktywnych w tej sferze radnych był Andrzej Melak, znany również jako przewodniczący Komitetu Katyńskiego. – Ten pomnik jest symbolem ponurego okresu stalinowskiej okupacji naszego kraju. Nie ma zgody na wydawanie publicznych pieniędzy na jego renowację. To hańba! – mówił w styczniu 2012 roku. – Nie ma takiej uchwały, której nie można zmienić – dodawał ówczesny przewodniczący klubu PiS Maciej Wąsik.

Okazuje się, że jednak jest. Prawo i Sprawiedliwość domagało się przeniesienia „Czterech Śpiących” m.in. do skansenu komunistycznych rzeźb w Kozłówce albo na Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Armii Radzieckich przy ul. Żwirki i Wigury. W dyskusję niejednokrotnie włączały się również tzw. siły trzecie: mieszkańcy Pragi, dziennikarze, naukowcy i artyści, którzy pisali w tej sprawie specjalne listy. W styczniu poprzedniego roku aktywnie zaangażował się Instytut Pamięci Narodowej, którego pracownicy rozdawali ulotki mówiące o tym, że pomnik to symbol władzy Stalina nad Polską. – Chcemy pokazać, że w naszej przestrzeni publicznej są obiekty, które odziedziczyliśmy po czasach komunistycznych, a nie powinno ich tam być – mówił wówczas Dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN dr Andrzej Zawistowski.

Zastępstwo dla „śpiących”

Działacze Prawa i Sprawiedliwości oponowali także za tym, aby „czterech śpiących” zastąpić innymi pomnikami. Wśród propozycji pojawiał się głównie Witold Pilecki. Ostatnią zaproponowaną alternatywą (choć w tym przypadku przez radnego SLD) był Władysław IV. – To właśnie ten władca nadał Pradze prawa miejskie 10 lutego 1648 roku – informował radny Pragi Północ Ireneusz Tondera. – Myślę, że warto uczcić jego pamięć, stawiając mu na przykład pomnik konny – dodawał.

Żadna z inicjatyw nie spotkała się z aprobatą ze strony PO – niezbędną do zmiany uchwały. Przedstawiciele partii rządzącej w odpowiedzi często powoływali się na zwolenników pozostawienia pomnika na swoim miejscu, których także nie brakowało. – Warszawiacy po prostu przyzwyczaili się do tego pomnika. Wpisał się w naturalny krajobraz miasta – przekonywali. Dane ukazujących się w międzyczasie badań potwierdzały stanowisko PO. W sondażu dla „Gazety Wyborczej” w listopadzie 2013 r. okazało się, że za powrotem pomnika jest 55 proc. ankietowanych.

Kolejna próba PiS. Wiara w nowe rozdanie?

Na najbliższej sesji Rady Warszawa (12 lutego), PiS podejmie kolejną próbę. Chcą zaapelować, aby pomnik „Czterech Śpiących” wrócił nie na Plac Wileński, ale właśnie na Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich przy ul. Żwirki i Wigury. Złożyli w tej sprawie specjalny projekt uchwały.

To pierwsza próba w nowej kadencji samorządu. Trudno wierzyć jednak w jej powodzenie, gdyż układ sił w Radzie Warszawy pozostał bez zmian. Podobnie jak stosunek radnych PO do PiS-u i wnoszonych przez nich inicjatyw. – Apeluję do radnych z klubu Platformy Obywatelskiej: zamiast chowania głowy w piasek i uciekania od tematu lokalizacji kontrowersyjnego pomnika, podejmijcie razem z nami odważną decyzję o usunięciu komunistycznego monumentu z centrum Pragi. Trzeba jak najszybciej zmienić uchwałę w tej sprawie – komentuje przewodniczący klubu PiS Jarosław Krajewski. – Jeżeli chcecie usunąć pomnik Czterech Śpiących do magazynu, to czekam na Waszą jednoznaczną deklarację. Jako Prawo i Sprawiedliwość jesteśmy otwarci na konstruktywną dyskusję – dodaje.

Stołeczny ratusz odnosi się do sprawy dość ostrożne. – W uchwale jest jedynie napisane, że ma wrócić na swoje miejsce po remoncie. Nie jest napisane, ile po – mówi dla tvnwarszawa.pl rzecznik Bartosz Milczarczyk. Wszystko wskazuje więc na to, iż warszawiaków czekają kolejne miesiące sporów o kontrowersyjny pomnik.

ZOBACZ TAKŻE:

Pomnikowa polityka

Jest zgoda ws. lokalizacji pomnika rtm. Pileckiego

PiS „sprawdzi” PO ws. „Czterech Śpiących”

Źródła: tvnwarszawa.pl, www.zw.com.pl

Źródła zdjęć: Wikimedia Commons, praca własna Ireneusz Wierzejski

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...