Niepewna przyszłość praskiego Jordanka

Polityka Warszawska    2015-05-06 18:42:12

W zeszłym roku wielu mieszkańców Pragi-Północ oburzyła informacja, iż zielony skwer na rogu Siedleckiej i Otwockiej ma zostać sprzedany, a na jego miejscu zaplanowano budowę sześciokondygnacyjnych bloków. Zaprotestowały okoliczne wspólnoty mieszkaniowe oraz działający na tym terenie prascy społecznicy. Teraz okazuje się, że miejsce może zachować swój charakter.

Zieleniec obecnie sprawia wrażenie raczej zaniedbanego, w kilku miejscach porastają go wysokie chwasty, choć trawa wygląda, jakby pamiętała jeszcze ostatnie koszenie. Obok kilkudziesięcioletnich wysokich drzew widać też ślady nowych nasadzeń w postaci młodych drzew, wspartych na palach. Mimo rozrzuconych w okolicy ogrodzenia śmieci różnego autoramentu, jest to nadal unikalna enklawa zieleni na terenie praskiego Michałowa.

Księżna, Bierut i deweloper

Półhektarowy teren zieleni, znany jako Jordanek, posiada na wieczyste użytkowanie Towarzystwo Salezjańskie. Zakonnicy opiekują się również znajdującą się w pobliżu monumentalną Bazyliką Najświętszego Serca Jezusowego na ul. Kawęczyńskiej. Zakon otrzymał te ziemie od księżnej Marii z Zawiszów Radziwiłłowej, która podarowała go z myślą o wychowawczej roli salezjanów. Przed wojną teren dzisiejszego Jordanka został przeznaczony na budowę ogrodu jordanowskiego dla okolicznych dzieci. Parafia realizowała to przedsięwzięcie wspólnie z Towarzystwem Ogrodów Jordanowskich. Na mocy dekretu Bieruta teren przeszedł na własność państwa i aż do lat 90. funkcjonował tam ogólnodostępny ogród jordanowski. Po transformacji ustrojowej tereny zostały zwrócone zakonnikom wraz z prawem wieczystego użytkowania, część z nich sprzedano pod osiedle trzypiętrowych bloków. Reszta została ogrodzona i tylko sporadycznie jest udostępniana mieszkańcom.

W 2014 roku terenem Jordanka zainteresował się deweloper, który zamierza wybudować tu dwa budynki mieszkalno-usługowe. Ze złożonych w tutejszym Urzędzie Dzielnicy dokumentów wynika, że planowane budynki, jak mówi chcący zachować anonimowość przedstawiciel Praskiego Stowarzyszenia Mieszkańców „Michałów”, swoją wysokością, kształtem i kubaturą istotnie odbiegają od sąsiadującej z Jordankiem zabudowy mieszkaniowej. Inwestor zakłada wzniesienie dwóch sześciokondygnacyjnych (plus podziemny garaż) budynków mieszkalnych z płaskimi dachami. Tymczasem istniejące bloki mają o dwie kondygnacje mniej, a ich dachy są spadziste. Sprzeciw mieszkańców spowodował półroczne zawieszenie procedury wydawania warunków zabudowy. Została ona jednak wznowiona w końcu 2014 roku.

Nieużytek?

Rzecznik prasowy Inspektorii Warszawskiej salezjanów, ks. dr Przemysław Solarski przyznaje, że będący własnością zakonu zieleniec obecnie nie pełni żadnych funkcji. – Dla nas teren ten jest nieużytkiem, który generuje nam straty, a którego nie mamy możliwości wykorzystywać zgodnie z charyzmatem. – Towarzystwo Salezjańskie wyraziło chęć sprzedania Jordanka, choć nie wyklucza również innych rozwiązań. Zdobyte w ten sposób pieniądze mają być przeznaczone na budowę szkoły, a zatem na działalność młodzieżową zgodną z charyzmatem salezjańskim. Rzecznik podkreśla, że wszelkie działania zakonu pozostają w zgodzie z prawem państwowym i kanonicznym.

W lutym tego roku przedstawiciele Towarzystwa spotkali się z reprezentantami wspólnot mieszkaniowych przy współudziale burmistrza dzielnicy Pawła Lisieckiego. Wspólnoty obok sprzedaży terenu miastu proponowały także inne rozwiązania, pojawił się m.in. pomysł zamiany nieruchomości. – Propozycje te jednak nie zostały na tyle skonkretyzowane przez władze miejskie, aby można było się do nich jednoznacznie odnieść – zaznacza Solarski.

Rekompensata?

Sprawy Jordanka nie należy rozpatrywać bez odniesienia do projektowanego przebiegu Trasy Świętokrzyskiej na odcinku między ul. Zabraniecką a ul. Kijowską (o czym PW już pisała). Gwoli przypomnienia, jednym z argumentów przeciw powstaniu trasy w zapowiadanym kształcie było przecięcie przez nią jednego z dwóch na Pradze-Północ obszarów parkowych, który znajduje się końcu ul. Kawęczyńskiej. Co prawda, również dzięki staraniom PSM „Michałów” oraz protestom mieszkańców, być może uda się nieco zawęzić pas drogowy trasy na obszarze parkowym, jednak w dalszym ciągu około 40 proc. powierzchni parku ulegnie wycince. Ponadto droga na terenie parku będzie musiała biec częściowo w wykopie (ze względu na konieczność budowy tunelów drogowych pod przylegającym do parku nasypem kolejowym). Nie pozostanie to bez wpływu na gospodarkę wodną całego obszaru, mogąc doprowadzić do schnięcia ocalałych z wycinki drzew.

Według praskiego ratusza, Jordanek pozostanie terenem zieleni w ramach rekompensaty za zabrany przez Trasę Świętokrzyską fragment parku. Ten, jak to określiła rzeczniczka prasowa dzielnicy Beata Bielińska-Jacewicz, będzie w minimalnym stopniu zmieniony, dzięki przeniesieniu trasy w pobliże torów kolejowych. Przedstawiciele PSM „Michałów” twierdzą jednak, że to stwierdzenie nie oddaje rzeczywistości, gdyż trasa nie została przesunięta, planowane jest jedynie zwężenie pasa drogowego oraz przesunięcie rezerwy tramwajowej. Lecz to też wciąż nie jest na 100 proc. pewne.

Przedstawiciel Stowarzyszenia zastanawia się, w jaki sposób rekompensatą ma być teren, który przecież już w tej chwili jest obszarem zieleni. Zwłaszcza, że w kolizji z projektowaną drogą znajdą się również tereny działkowe, a więc dzielnica straci jeszcze więcej zieleni. W okolicy jest kilka miejsc, które można by przekształcić w parki czy skwery, chociażby nieużywany plac między ulicami Siedlecką a Łochowską. Co ciekawe, na ten ostatni teren został niedawno ogłoszony przetarg z zagospodarowaniem działki na cele parkingowe.

Park żyje

PSM „Michałów” to aktywny gracz w dzielnicy. W ostatnich dniach stowarzyszenie może poszczycić się m.in. doprowadzeniem do ustanowienia prawnej ochrony Drewniaka Burkego przy Kawęczyńskiej 26, jednego z dwóch zachowanych na Pradze-Północ drewnianych budynków, który dzięki staraniom organizacji został wreszcie wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków. Od wielu lat stowarzyszenie działa również na rzecz rewitalizacji zabytkowego spichlerza Młyna Michla przy ul. Objazdowej, który przez 10 lat od zamknięcia popadł w ruinę.

W poniedziałkowe południe, gdy spotykam się z jego przedstawicielem, park przy Kawęczyńskiej pełny jest ludzi, spacerujących i korzystających z plenerowej siłowni (o której lokalizacji zdecydowali w referendum mieszkańcy). Niedługo można będzie się tu także łączyć z siecią wi-fi. Tymczasem planowany odcinek Trasy Świętokrzyskiej przetnie park niemal na pół.

Mieszkańcy Michałowa na ogół popierają ochronę parku, jednak, jak podkreśla mój rozmówca, wiele osób w dalszym ciągu żyje w urągających ludzkiej godności warunkach, nie mają więc oni najzwyczajniej w świecie głowy do tego typu spraw. Spora część mieszkań nadal nie ma np. toalet czy centralnego ogrzewania. Zapowiadany od kilku lat program rewitalizacji Pragi ma szansę zaradzić tej sytuacji.

Jednak zieleniec?

W 2010 r. rada miasta podjęła uchwałę o przystąpieniu do opracowania projektu planu miejscowego dla Szmulowizny i Michałowa. Przygotowywany przez jedną z pracowni urbanistycznych projekt przewiduje, że Jordanek u zbiegu ulic Otwockiej i Siedleckiej ma pozostać terenem zieleni. Problem w tym, że plan wciąż nie jest zatwierdzony, m.in. z uwagi na zmiany w nieustalonym do końca przebiegu planowanej już od lat 60. Trasy Tysiąclecia.

Jordanek stanowi cenny element Michałowa ze względu na jego znaczenie jako swoistego rezerwatu przyrody. W jego obrębie rosną klony, topole, lipy, jesiony i wiązy, mieszkają tam również różne gatunki ptaków i małych ssaków. Szanse, że pozostanie on terenem zieleni przedstawiciel stowarzyszenia ocenia na 50%. – ­­­­Teraz wszystko zależy od dobrej woli zakonu oraz zdecydowanych działań miasta – podsumowuje. 

TEKST I ZDJĘCIA: Jacek Stawiany, Polityka Warszawska

 

ZOBACZ TAKŻE:

Prażanie walczą z reklamami

Pałacyk Konopackiego nie dla Żołnierzy Wyklętych?

Na Pradze powstanie miejska sieć wi-fi

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...