Samsonowicz, Wajda i Wildstein. Kto honorowym obywatelem Warszawy?

Adam Kielar    2015-06-11 18:16:13

Do 15 czerwca mogą wpływać kandydatury do przyznania tytułu honorowego obywatela Warszawy. Dwie główne partie polityczne, zasiadające w Radzie Warszawy chcą nadać to wyróżnienie reżyserowi Andrzejowi Wajdzie oraz dziennikarzowi i publicyście Bronisławowi Wildsteinowi, natomiast Hanna Gronkiewicz-Waltz chce zgłosić prof. Henryka Samsonowicza do tego zaszczytnego tytułu. Zostanie on przyznany podczas obrad Rady Miasta 25 czerwca.

Kandydatura Bronisława Wildsteina została zgłoszona przez Prawo i Sprawiedliwość, za „całokształt działalności publicznej”. Andrzeja Wajdę nominowała z kolei Platforma Obywatelska, która chce uhonorować wybitnego reżysera za jego twórczość. Hanna Gronkiewicz-Waltz zgłasza zaś historyka, prof. Henryka Samsonowicza.

W Radzie panuje zwyczaj, że kluby nie głosują przeciw zgłaszanym kandydatom, choć zdarzały się próby blokowania niektórych kandydatur – między innymi Aleksandra Kwaśniewskiego oraz Lecha Wałęsy. Zwyczaj jednak może nie zostać uszanowany  prezydent Warszawy w wywiadzie dla "Gazety Stołecznej" powiedziała, że będzie namawiać radnych PO do głosowania przeciwko kandydaturze Bronisława Wildsteina. Jej zdaniem, na taki tytuł należy pracować "całe życie". Kandydat do tak zaszczytnego tytułu musi łączyć, a nie jątrzyć. Przyznam, że mimo podziałów politycznych między PO a PiS dotychczasowe propozycje kolegów z opozycji bardzo mi się podobały. Przypomnę premiera Jana Olszewskiego, Zbigniewa Romaszewskiego czy prof. Witolda Kieżuna  mówiła Gronkiewicz-Waltz "Stołecznej". Podkreśliła też, że "skala jego zasług zwyczajnie nie odpowiada randze nagrody". Jakoś trudno mi ustawić kandydata PiS obok Jana Pawła II, arcybiskupa Henryka Hosera, prymasa Józefa Glempa czy Lecha Wałęsy, czyli ludzi, których rada miasta zapraszała do grona honorowych obywateli za czasów naszych rządów. Dla mnie zachowanie PiS jest po prostu zdumiewające – przekonywała.

Przyjrzyjmy się teraz aktualnym kandydatom:

Prof. Henryk Samsonowicz

Urodzony w 1930 roku historyk-mediewista. Skończył studia w 1950, a następnie rozpoczął swoją karierę naukową. W 1960 uyskał habilitację się w oparciu o rozprawę Badania nad kapitałem mieszczańskim Gdańska w drugiej połowie XV wieku. W 1969 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych. Po dwóch latach został profesorem nadzwyczajnym, a w 1980 profesorem zwyczajnym nauk humanistycznych. W latach 1964–2009 prowadził seminarium magisterskie, w 1969 zaczął kierować mediewistycznym i nowożytnym seminarium doktorskim w Instytucie Historycznym. Trafiał też na kierownicze stanowiska na uczelni  od 1967 był prodziekanem Wydziału Historycznego, a w okresie 1970–1973 pełnił funkcję dziekana tej jednostki. W latach 1975–1980 był dyrektorem Instytutu Historycznego, z którym zawodowo związany pozostaje nieprzerwanie od 1950. Od 1 października 1980 do 8 kwietnia 1982 pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Warszawskiego, później był wiceprzewodnicącym Komitetu Badań Naukowych i członkiem Polskiej Akademii Nauk.

fot. Wikimedia Commons/Flickr CC-BY-SA 2.0, autor Sławek Konieczny

Prof. Samsonowicz udzielał się również politycznie. W 1956 roku zapisał się do PZPR, skąd został usunięty w stanie wojennym. W 1968 był jedynym z pięciu orzekających członków Wyższej Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Oświaty i Szkolnictwa Wyższego dla pracowników naukowo-dydaktycznych szkół wyższych, który zagłosował przeciwko podtrzymaniu decyzji uczelnianej komisji dyscyplinarnej, na mocy której zwolniono z pracy profesora Damazego Tilgnera. W 1980 roku zaczął działać w "Solidarności", brał udział w obradach Okrągłego Stołu, w rządzie Tadeusza Mazowieckiego był ministrem edukacji narodowej. Zasłynął między innymi tym, że przywrócił nauczanie religii w szkołach. Był w komitecie poparcia Bronisława Komorowskiego w 2010 i 2015, z rąk urzedującego jeszcze prezydenta otrzymał w 2010 roku Order Orła Białego.

Andrzej Wajda

Jeden z najsłynniejszych polskich reżyserów urodził się w 1926 roku w Suwałkach. Był jednym z twórców tzw. polskiej szkoły filmowej oraz kina moralnego niepokoju. Stowrzył wiele słynnych filmów – między innymi Popioły, Popiół i diament, Człowiek z Marmuru, Człowiek z Żelaza (nagrodzony Złotą Palmą w Cannes), Pan Tadeusz czy Katyń. Wajda jest współtwórcą Zespołu Filmowego X, Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Filmowej, wystawiał także sztuki teatralne. Ukoronowaniem jego kariery artystycznej jest statuetka Oscara, przyznana mu przez Amerykańską Akademię Filmową w 2000 roku za całokształt twórczości. Jego filmy były także nominowane do tej najsłynniejszej filmowej nagrody świata – Ziemia Obiecana (1976), Panny z Wilka (1980), Człowiek z Żelaza (1982) oraz Katyń (2008).

fot. Wikimedia Commons CC-BY-2.0/Flickr

Reżyserowi nie jest obca polityka. Wspierał opozycję w czasach PRL, był jednym z organizatorów IV Solidarnościowego Kongresu Kultury Polskiej, który miał się odbyć w dniach 11-13 grudnia a został przerwany poprzez wprowadzenie Stanu Wojennego. W 1988 był jednym z inicjatorów powołania Warszawskiej Rodziny Katyńskiej. Rok później został senatorem I kadencji, wszedł w skład Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego, z którego wyszedł w 1990, po czym w 1991 dołączył do klubu Unii Demokratycznej. Nie startował w kolejnych wyborach i wycofał się z czynnej polityki. Udzielał swojego poparcia Unii Wolności, a ostatnio Platformie Obywatelskiej oraz Bronisławowi Komorowskiemu. Po ogłoszeniu wyników I tury wyborów Internet obiegło dość jednoznaczne zdjęcie.

Bronisław Wildstein

Publicysta, dziennikarz i pisarz. Urodził się w Olsztynie w 1952 roku. Studiował filologię polską w Krakowie, jednak jej nie ukończył. Już na początku swoich studiów związał się z antykomunistyczną opozycją, współpracował z Komitetem Obrony Robotników, zakładał Studencki Komitet „Solidarności” oraz Niezależne Zrzeszenie Studentów. Jego przyjacielem był Stanisław Pyjas, prawdopodobnie zamordowany przez „nieznanych sprawców” oraz Lesław Maleszka, TW SB o pseudonimie Ketman, który donosił bezpiece o działaniach SK”S”. W 2001 roku Wildstein ujawnił tożsamość Ketmana, pracującego wówczas w „Gazecie Wyborczej”.

fot. Wikimedia Commons CC-BY-3.0, autor: Ejdżej

W 1980 roku wyemigrował do Paryża, gdzie pracował między innymi jako korespondent Radia Wolna Europa. Po powrocie do kraju w 1989 był szefem Polskiego Radia Kraków, współpracował z „Gazetą Wyborczą”, po czym pracował w „Życiu Warszawy”, „Życiu”, pisywał do tygodnika „Wprost”, „Rzeczpospolitej” czy też „Nowego Państwa”. W 2005 roku został zwolniony z „Rz” za upublicznienie tzw. listy Wildsteina – wyniesionego z Instytutu Pamięci Narodowej indeksu osobowego katalogu dotyczącego inwigilacji obywateli przez służby Polski Ludowej i rozpowszechnienie tej listy. Wildstein argumentował wówczas, że chciał w ten sposób przyczynić się do przyspieszenia lustracji w Polsce. Rok później został prezesem Telewizji Polskiej, gdzie jednak pracował tylko 9 miesięcy. Publikował w tygodniku „Uważam Rze”, był publicystą „Do Rzeczy”, obecnie pisuje do tygodnika „wSieci”. Współtworzył Telewizję Republika, był jej naczelnym do września 2014 roku. Wildstein przyznał się do bycia masonem.

Trochę historii

Tytuł Honorowego Obywatela Miasta Stołecznego Warszawy był przyznawany przez ówczesną Radę Miejską już w dwudziestoleciu międzywojennym, w latach 1918-1929. Przywrócony został w 1992 roku, kiedy to Rada Warszawy nadała ten tytuł Stanisławowi Broniewskiemu "Orszy", Aleksandrowi Gieysztorowi, Janinie i Zbigniewowi Porczyńskim oraz Jerzemu Waldorffowi. Obecnie przepisy dotyczące honorowego obywatelstwa stolicy znaleźć można w paragrafie 5 statutu Warszawy. Brzmi on: „Honorowe Obywatelstwo Miasta Stołecznego Warszawy, które jest wyrazem najwyższego wyróżnienia i uznania dla zasług lub wybitnych osiągnięć obywateli polskich i cudzoziemców, przyznaje Rada Miasta na zasadach i w trybie określonych w odrębnej uchwale”. Kandydatów może zgłaszać też Ratusz oraz rady dzielnic.

Pierwsi dwaj Honorowi Obywatele Warszawy - Józef Piłsudski oraz Ignacy Jan Paderewski. fot. Adam Dulęba (1919)

Wśród osób, które na przestrzeni lat zostały wyróżnione tytułem Honorowego Obywatela Miasta Stołecznego Warszawy znaleźli się przedstawiciele świata polityki, kultury, nauki, wojska czy też społecznicy. Były to nieraz osoby, które mocno zapisały się w historii Polski – Józef Piłsudski (pierwszy laureat w 1918), Ignacy Jan Paderewski (1919), Maria Skłodowska-Curie (1924), Jan Paweł II (1996), Lech Wałęsa (2007) czy Tadeusz Mazowiecki (2009). Niektóre z osób otrzymały to wyróżnienie pośmiertnie – byli to prezydent Stefan Starzyński (1999), rtm. Witold Pilecki (2009) oraz prezydent Lech Kaczyński (2010). W 1994 roku eseista i varsavianista Juliusz Wiktor Gomulicki tytułu nie przyjął.

Honorowymi obywatelami Warszawy zostawali także przedstawiciele innych państw – francuscy wojskowi: gen. Maxime Weygand (1920) oraz marsz. Ferdynand Foch (1923), amerykański polityk, późniejszy prezydent Herbert Hoover (1921), brytyjska działaczka charytatywne Sue Ryder (1993), prof. Norman Davies (2005) oraz Dalajlama XIV (w 2009).

źródła: własne. gazeta.pl, se.pl

Zobacz także:

Uroczysta sesja i nowi honorowi obywatele

Tablica ku pamięci ks. Jana Twardowskiego odsłonięta!

Pomnik smoleński – będzie nowy spór o lokalizację?

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...