„Zachowajmy ich w pamięci”

Adam Kielar    2015-08-06 07:42:14

W środowy wieczór ulicami Woli przeszedł Marsz Pamięci, mający upamiętnić cywilne ofiary Powstania Warszawskiego. Data nie jest przypadkowa – 5. sierpnia 1944 roku Niemcy rozpoczęli masową eksterminację ludności cywilnej Warszawy, której najkrwawszym symbolem była Rzeź Woli. Przedstawiciele Muzeum Powstania Warszawskiego, władz miasta, harcerstwa oraz osoby, które przeżyły masakrę uroczyście otworzyły wystawę „Zachowajmy ich w pamięci”.

Uczestnicy marszu zbierali się u zbiegu Leszna oraz Al. "Solidarności", przy pomniku 50 tysięcy mieszkańców Woli, zamordowanych podczas Powstania. Po części oficjalnej, o godzinie 19 Marsz wyruszył. Wolontariusze rozdawali uczestnikom kartki z nazwiskami ofiar oraz świeczki.

Na uroczystości pod pomnikiem u zbiegu Leszna i Al. "Solidarności" pojawił się m. in. Minister Finansów, Mateusz Szczurek

Trasa Marszu wiodła ulicą Wolską, Połczyńską i fragmentem Redutowej do Parku Powstańców Warszawy, gdzie umieszczona została ta specjalna wystawa.

Na czele pochodu szła wojskowa orkiestra, żołnierze z Batalionu Reprezentacyjnego Wojska Polskiego oraz zastępy harcerskie. W odróżnieniu od większości marszy organizowanych w Warszawie, na tym nie było żadnych okrzyków czy transparentów – pojawiły się nieliczne biało-czerwone flagi, a orkiestra grała okazjonalnie pieśni powstańcze (bez śpiewów).

Na trasie Marszu znalazło się kilka miejsc pamięci, które upamiętniają Polaków zamordowanych przez Niemców w czasie II wojny światowej. Przedstawiciele Muzeum Powstania Warszawskiego oraz wojska składali przy nich kwiaty i znicze.

Mimo wysokiej temperatury, Marsz cieszył się sporą frekwencją – wzięło w nim udział ok. tysiąca osób.

.

W Parku Powstańców Warszawy dokonano uroczystego otwarcia wystawy. Jako pierwsza głos zabrała Wanda Traczyk-Stawska, łączniczka-strzelec oddziału osłonowego Wojskowych Oddziałów Wydawniczych, który był oddziałem dyspozycyjnym gen. Antoniego „Montera” Chruściela. – Według mojego serca, najważniejszym bohaterem Powstania Warszawskiego, była właśnie ludność cywilna Warszawy, która leżu tu na cmentarzu razem ze swoim wojskiem– podkreśliła. Wyraziła też swoje zadowolenie z tego, że cmentarz jest pod dobrą opieką. – To nie tylko opieka władz miasta, rodzin, których bliscy tu leżą oraz wojska, ale także czterech organizacji harcerskich – mówiła. Te organizacje to Skauci Europy, Związek Harcerstwa Polskiego, Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej oraz Stowarzyszenie Harcerskie. – Oni są właśnie tymi, którzy poniosą pamięć i będą na straży tego cmentarza, przez wszystkie pokolenia, dopóki będzie istniał skauting – zaznaczyła. Wanda Traczyk-Stawska powitała także serdecznie dyrektora Muzeum Powstania Warszawskiego, Jana Ołdakowskiego, który jest jej „przyszywanym wnuczkiem”. – Jest on wnukiem mojej przyjaciółki, Danieli Ołdakowskiej, z którą siedziałam w obozie Zeithain.

Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego podkreślił, że bez Wandy Traczyk-Stawskiej „nie moglibyśmy się tu spotkać”.  Podziękował także zespołowi MPW, który przegotował wystawę i listę nazwisk osób, które zginęły podczas masakry ludności cywilnej. Przypomniał też historię tej rzezi. – 5 sierpnia 1944 rozpoczęła się jedna z największych zbrodni w dziejach II Wojny Światowej, eksterminacja ludności Woli. Rozkaz o tym ludobójstwie wydał sam Adolf Hitler. Warszawa miała być starta z powierzchni ziemi, a jej wszyscy mieszkańcy zabici – mówił Ołdakowski. – Ta data przypomina, że Warszawie miał przypaść los, który nie przypadł żadnej stolicy europejskiej. Miała zostać unicestwiona, zarówno jako wspólnota ludzka, ale i miasto. Totalitarna siła nie tylko zabijała, ale też odbierała tożsamość ofiar. – podkreślił dyrektor MPW. – Naszym obowiązkiem jest przywrócenie tożsamości cywilnych mieszkańców Warszawy – mówił. Ołdakowski dodał, że wystawa „Zachowajmy ich w pamięci” jest wyrazem hołdu dla pomordowanych.

Jan Ołdakowski, Jarosław Jóźwiak, Wanda Traczyk-Stawska, Krzysztof Strzałkowski - burmistrz Dzielnicy Wola

Również Jarosław Jóźwiak, wiceprezydent Warszawy podkreślał zbrodniczy charakter Rzezi Woli. – Spotykamy się tu, na Woli, w miejscu upamiętniającym najbardziej haniebną zbrodnię podczas II wojny światowej – ludobójstwa setek tysięcy bezbronnych mieszkańców Warszawy – mówił. Dodał, że wystawa, przygotowana przez MPW to podsumowanie ośmiu lat pracy nad dokumentowaniem tej zbrodni. – Znaleźć tu można nazwiska ponad 60 tysięcy ofiar, które udało się do tej pory zidentyfikować i ocalić od zapomnienia – zaznaczył Jóźwiak. Zapowiedział też, że w ciągu kilku lat w tej części Parku Powstańców Warszawy stanie Izba Pamięci oraz Mur Pamięci. – Będą one przypominać gdzie jesteśmy i dlaczego – mówił. Zacytował też fragment pieśni Warszawskie Dzieci. – „Poległym chwała, wolność żywym, niech płynie w niebo dumny śpiew”. Niech będzie to znak dla przyszłych pokoleń, że Warszawa i Polska pamięta.

Jako ostatni głos zabrał Wiesław Kępiński, jeden z ocalałych z Rzezi Woli. – Pamiętam, że 5 sierpnia, 71 lat temu była sobota, też pogoda była tak piękna jak dziś. Uciekłem z miejsca egzekucji, jako jedyny. Dziś powiedziałem sobie, że mija właśnie 71 lat, odkąd żyję na kredyt. Kiedy on się skończy to nieważne – mówił. Przypomniał, że niedawno powstały nowe tablice na cmentarzu. – Są one piękne. W jednym z tych grobów leżą szczątki mojej rodziny – mówił. Wymienił też ich imiona. – Stanisław, 49 lat, mój ojciec. Stanisława, 49 lat, matka. Brat, 25 lat, Władysław, Władek. Jego żona, Mirka, też ok. 25 lat oraz najmłodszy, Sylwuś ok. 5 lat. Matka niosła go na ręku. Ja przeżyłem, zastanawiam się czemu tylko ja. Mówi się, że to Bóg taki scenariusz napisał. Niezbadane są wyroki boskie – zakończył swą wypowiedź.

Po przemówieniach nastąpiło symboliczne zapalenie zniczy, które potem zostały umieszczone przy pomnikach z nazwiskami ofiar masakry. Oprócz wspomniancyh wcześniej osób, wziął w nim udział także burmistrz Dzielnicy Wola, Krzysztof Strzałkowski

W Parku Powstańców Warszawy pojawił się również m. in. Piotr Gursztyn, autor wysoko ocenianej monografii na temat Rzezi Woli.

Zdjęcia: Polityka Warszawska

Zobacz także:

Marsz Powstania Warszawskiego

Powstańcze zdobycze sierpnia '44

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...