Tadeusz Rudzki: W cieniu sporów o pomniki

Polityka Warszawska    2015-09-29 14:05:23

Od pewnego czasu media rozbudzają emocje „dyskusją” na temat idei budowy łuku triumfalnego w Warszawie. W tle cały czas trwa spór o pomnik na rogu Trębackiej i Focha, a przez ostatnie kilka lat obserwowaliśmy prowadzony w fatalnym stylu spór o „Czterech Śpiących”. Sposób prowadzenia „debaty” sugeruje, że zaangażowanie publicystów i polityków jest autentyczne. Niestety często kończy się na retoryce.

Temat pomników jest wykorzystywany w celu uderzenia w politycznego przeciwnika, ale na co dzień nikt nie jest skory do wzięcia odpowiedzialności za te pomniki, które już znajdują się w przestrzeni publicznej.

Zaskakujące, że problem nie ogranicza się tylko do pomników kontrowersyjnych postaci z czasów słusznie minionych. Kto nie wierzy niech przypomni sobie jak jeszcze niedawno wyglądało otoczenie pomnika Juliusza Słowackiego (dzieło wybitnego artysty Edwarda Wittiga), który znajduje się tuż przy warszawskim ratuszu. Problem braku zorganizowanej opieki nad pomnikami uwidocznił się bardzo wyraźnie dwa lata temu, gdy nie było komu sprawdzić, czy patynę na pomnik ks. Skorupki należy nakładać od nowa, czy też wszystko jest z nim w porządku. Przedstawiciel kurii otwarcie mówił, że nie wie kto powinien się nim opiekować, zarząd dzielnicy mówił, że nie ma go w wykazie pomników, a Zakład Oczyszczania Miasta oznajmił, że pomnikami w ogóle się nie zajmuje.

Tak jeszcze niedawno wyglądało otoczenie pomnika Juliusza Słowackiego.

Przykłady takie można mnożyć. Kto nie wierzy niech spojrzy na znajdujący się przy świeżo przebudowanej trasie Armii Krajowej pomnik 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK – trudno w to uwierzyć, ale znajdujący się w Warszawie pomnik żołnierzy AK jest pomazany przez wandali. Inny przykład to popiersie Józefa Szanajcy na Pradze wykonane przez Bohdana Lacherta. Rzeźba jest brudna, cokół pęka, otoczenie pozostawia wiele do życzenia. Sąsiedztwo pomników to osobny problem – bardzo często są źle wkomponowane w otoczenie lub nikt zawczasu nie dba o to, by infrastruktura znajdowała się w odpowiedniej odległości. Przykład? Pomnik Ryszarda Siwca przy Stadionie Narodowym, gdzie pomnik stoi na końcu… drogi dla rowerów. Dla Zarządu Dróg Miejskich nie jest to problemem, gdyż „organizacja ruchu […] jest zgodna z projektem […] zatwierdzonym przez […] Inżyniera Ruchu”. Ciekawe, czy Wydział Estetyki Przestrzeni Publicznej wydałby podobną opinię?

Kto zaprojektował zakończenie drogi dla rowerów na pomniku?

Warto zauważyć, że problem dotyczy nie tylko pomników, ale też rzeźb plenerowych nie mających charakteru upamiętnienia. Tak jest choćby w przypadku prac ustawianych przy okazji budowy osiedli mieszkaniowych, np. na Witolinie czy na Kępie Gocławskiej. Znajdują się tam rzeźby autorstwa takich twórców jak Barbara Falender czy Adam Myjak, ale niestety są pozbawione opieki – część z nich jest oszpecona przez wandali, inne dawno już zarosły. Wielka szkoda, bo dobra rzeźba plenerowa może pomagać w prawidłowym kształtowaniu przestrzeni publicznej, a także być estetycznym punktem charakterystycznym danej okolicy. Osobnym problemem jest brak ewidencji rzeźb, które znajdują się na terenie miasta. Ostatnio głośno było o rzeźbie murarza ze Służewca, która stała na terenie jednego z dawnych zakładów przemysłowych. Gdy nowy właściciel chciał ustawić ją przy swojej inwestycji okazało się, że władze dzielnicy nie są w stanie ustalić nawet tytułu tej pracy. Zresztą kwestia tytułów rzeźb też już bywała źródłem nieporozumień, gdy władze jednej z dzielnic nadały stojącej przed urzędem Syrence (autorstwa Jerzego Chojnackiego) nazwę, której sam twórca nigdy nie użył i dopiero po kilku interwencjach wycofały się z pomysłu.  

Stan pomnika Józefa Szanajcy jest przygnębiający.

Rzeźba Barbary Falender czeka na odkrycie.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

O AUTORZE:

Tadeusz Rudzki – członek Zarządu Samorządu Mieszkańców Saskiej Kępy

Od urodzenia mieszkaniec Saskiej Kępy. Zaangażowany w inicjatywę "Wokół Plonu" i społeczne działania na rzecz pamięci o warszawskich rzeźbiarzach. Z zainteresowaniem śledzi rozwój warszawskiej infrastruktury drogowej. Od 2014 w Samorządzie Mieszkańców Saskiej Kępy. Członek Stowarzyszenia Wikimedia Polska. W wolnym czasie podróżuje i żegluje (także po Wiśle).
 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zdjęcie glówne: Pomnik odgrodzony od trasy ekranami akustycznymi padł ofiarą wandali.

 

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...