Miasto pomaga młodym zrozumieć samorząd

Karolina Wiśniewska    2015-12-09 14:09:43

Każdego dnia opowiadali uczniom warszawskich szkół jak działa miasto i zachęcali do angażowania się na rzecz lokalnej społeczności – trenerzy projektu „Nastolatek w szkole”. Projektu, którego kolejna edycja właśnie dobiega końca. Trzy miesiące intensywnej pracy, ponad 220 warsztatów, 14 trenerów i dużo cennych wniosków. Jak to jest z tą samorządnością młodzieży?

Zachęcić młodych do aktywności na rzecz lokalnej społeczności to nie lada wyzwanie. Kto zainteresowałby się budżetem partycypacyjnym czy działaniem w młodzieżowych radach, kiedy w domu czeka nowa gra komputerowa bądź aplikacja na smartphona? Konkurent – wydawać by się mogło – nie do pokonania. A jednak, jak przekonują trenerzy „Nastolatka”, w niektórych uczniach chyba udało się zaszczepić partycypacyjnego bakcyla.

„Nastolatek w samorządzie” to projekt realizowany przez Urząd m.st. Warszawy, w ramach którego organizowane są warsztaty samorządowe dla uczniów klas pierwszych w stołecznych szkołach średnich (zarówno w liceach, technikach jak i szkołach zawodowych – nie ma pod tym względem żadnego zróżnicowania). Jego głównym celem jest zachęcenie warszawskiej młodzieży do działania na rzecz swojego najbliższego otoczenia. – Nasze warsztaty to możliwość zapoznania uczniów z różnymi aspektami samorządności – na poziomie szkoły, dzielnicy w której mieszkają, lub w której znajduje się ich szkoła oraz całej Warszawy. Przekazujemy młodym wiedzę o ich prawach, możliwościach działania i narzędziach partycypacji. Chcemy zachęcać uczniów do bacznego obserwowania swojego otoczenia i wypracowywać pomysły na to jak można je wspólnie zmieniać – tłumaczy Barbara Rogalska, jedna z koordynatorek projektu. A dobrych koncepcji i planów wśród uczniów – jak się okazuje – wcale nie brakuje, problem tkwi często w czymś innym. – Młodzi ludzie mają świetne spostrzeżenia i pomysły na to jak zmienić Warszawę na lepsze, tylko nie zawsze wiedzą jak się za to zabrać, jakimi narzędziami dysponuje m.st. Warszawa, dzięki którym ta zmiana może nastąpić. Nasze warsztaty są właśnie po to, aby o wszystkim porozmawiać – precyzuje kolejna koordynatorka Dorota Kosińska.

Młoda Warszawo, do dzieła!

Warsztaty „Nastolatek w samorządzie” są częścią działań z zakresu polityki młodzieżowej miasta, w ramach realizacji interdyscyplinarnego programu działań na rzecz młodzieży „Młoda Warszawa”, którego znaczna część zbudowana została właśnie na opiniach uczniów uczestniczących w warsztatach w ubiegłych latach. Podczas warsztatów mówi się nie tylko o samorządności uczniowskiej czy prawach ucznia. Trenerzy zachęcają do zaangażowania się w prace młodzieżowych radach dzielnic i Młodzieżowej Radzie m.st. Warszawy, informują o innych projektach, które są realizowane przez Miasto i w które warto się zaangażować, jak chociażby wspomniany już budżet partycypacyjny, inicjatywa lokalna czy konsultacje społeczne oraz wprowadzony przez Biuro Edukacji program grantowy dla młodzieży Aktywna Warszawska Młodzież. Często opowiadają o tym czym są i jak działają Wydziały Obsługi Mieszkańców lub do czego służy słynna linia 19115, która niedawno obchodziła swoje drugie urodziny. Jeden warsztat trwa 6 godzin, przeprowadzany jest w jednej konkretnej klasie przed dwóch trenerów.

Czy w sześć godzin da się, po pierwsze – przekazać taki ogrom informacji, a po drugie (i często znacznie ważniejsze) – nie zanudzić uczniów? Odpowiedź trenerów jest krótka – da, choć nie zawsze jest to proste. Dużo zależy od pomysłu i dobrej organizacji. – Podczas warsztatów wykorzystujemy aktywne metody przekazywania treści: burze mózgów, puzzle, memory, grę planszową, filmiki, prezentację multimedialną, pracę w grupie i oczywiście dyskusję w grupie – mówi nam Barbara Rogalska. Na skuteczną komunikację między jedną, a drugą grupą wpływa też często wiek. – Wszyscy trenerzy też zaliczają się do kategorii osób młodych, co na pewno jest naszym plusem. Mamy większe doświadczenie w działaniu niż „nasi Nastolatkowie”, wiemy więcej o tym jak funkcjonuje tak skomplikowany organizm jakim jest Warszawa, ale doskonale pamiętamy też z czym sami zmagaliśmy się kilka lat temu w swoich szkołach czy na osiedlu – dodaje Dorota Kosińska.

Uczeń chce. Nauczyciel nie(zawsze) pozwala

Teraz, kiedy projekt dobiega końca. Po kilkuset przeprowadzonych warsztatach czas również na pewne wnioski. Zapytaliśmy wybranych trenerów, jak z samorządnością wśród młodych jest. Czy zarzuty o bierność i brak obywatelskiego zaangażowania są wyssane z palca czy jest w nich jednak sporo racji? Odpowiedzi – niestety – nie do końca napawają optymizmem. Wielu z nich podkreśla wprawdzie, że poziom świadomości obywatelskiej młodych ludzi jest bardzo zróżnicowany. – Nie ma reguły. Przez kilkanaście tygodni spotkałam wielu uczniów o niemalże uniwersyteckim poziomie wiedzy, jaki i wielu, dla których hasła "budżet partycypacyjny" czy "urząd miasta" brzmią jak w obcym języku – przekonuje Adrianna Rzeplińska, która też wyraźnie podkreśla, że jednoznaczne stwierdzenie, że młodzieży nic się nie chce nie jest zgodne z prawdą. Młodym chce się działać, lecz problem często widoczny jest gdzie indziej. – Szkoła, nauczyciele czy rodzicie często nie potrafią ich wspomóc w pierwszych krokach do jakieś aktywności, twierdząc, że nauka powinna być jedynym priorytetem – mówi Adrianna. – Aktywność społeczna jest zdecydowanie niedoceniana przez ludzi dorosłych, więc trudno się dziwić, że i młode osoby rzadko kiedy robią coś dodatkowego – dodaje.

Inny trener Paweł Jurak mówi wprost: „świadomość uczniów na temat samorządności pozostawia wiele do życzenia” i dodaje, że podczas warsztatów często spotykał się z niechęcią z ich strony do włączenia się w życie miasta i dzielnicy. – Jest to głównie spowodowane brakiem zajęć z edukacji samorządowej. Dlatego tak ważny jest projekt "Nastolatek w samorządzie", który pozwala budować świadomość wśród młodych – przyznaje. Paweł, podobnie jak Adrianna, zwraca uwagę na nie najlepsze podejście niektórych nuczycieli, które nie jest oparte jedynie jego obserwacjami, ale też faktycznymi rozmowami z młodymi ludźmi. – Uczniowie często skarżą się, że pedagodzy są niewyrozumiali i zamknięci na ich inicjatywy – przekonuje. Lekcje z wiedzy o społeczeństwie często traktowane są albo bardzo podręcznikowo – bez nawiązań do lokalnej społeczności i tego co dzieje się wokół, albo w ogóle „po macoszemu”. W porównaniu do matematyki czy języka polskiego uważane za odpoczynek, co nie powinno mieć miejsca, bo lekcje wiedzy o społeczeństwie, choć „przyjemniejsze” niż na przykład skomplikowana chemia, również powinny być na swój sposób wymagające. Może warto więc pomyśleć nie tylko o szkoleniach dla uczniów, lecz także dla nauczycieli? Przy okazji warto przypomnieć argument radnej dzielncy Wola Anety Skubidy, która argumentując pomysł wprowadzenia nagrywania i rejestrowania sesji Rady Dzielnicy przekonywała, że może to być doskonały materiał na lekcje z wiedzy o społeczeństwie.

– Każdy z nas daje tyle, ile otrzyma. Młodzież, która niekiedy jest przez nauczycieli lekceważona, a nawet poniżana utwierdza się w przekonaniu, że tak musi być, staje się bierna, apatyczna, nie chce zmieniać swojej sytuacji tylko ją "przeboleć" – stwierdza trenerka Weronika Arasimowicz i dodaje, że przed nauczycielami i osobami, którzy przygotowują młodych do aktywności obywatelskiej jeszcze sporo pracy.

Kopernik, Batory, Zamoyski – szkoły na 5!

Kilka szkół średnich zaskoczyło jednak trenerów bardzo pozytywnie. – Liceum im. Batorego, Zamoyskiego, Norwida czy Kopernika – te szkoły zapamiętam szczególnie – podkreśla Weronika Arasimowicz. – Uczniowie tych szkół byli bardzo zainteresowani tematyką zajęć, mieli obszerną wiedzę i wypowiadali się w sposób bardzo dojrzały. Byli kontaktowi, dopytywali o różne zagadnienia na przerwach i po warsztacie oraz prosili o dodatkowe ulotki – dodaje, przyznając nawet, że po zakończeniu warsztatu miała wrażenie, że współpracowała z młodymi ludźmi którzy w przyszłości będą zmieniać otaczającą rzeczywistość na lepszą. I oby tak było!

Sami trenerzy podkreślają, że trzymiesięczne warsztaty były dla nich lekcją cierpliwości. Wymagały umiejętności dopasowywania się do różnych grup i różnych osób, ale z drugiej strony – jak przyznaje Paweł Jurak – doskonale pokazały, że ludzie w tak młodym wieku mogą być równorzędnym partnerem w dyskusji o ważnych sprawach społecznych.

Kolejny „Nastolatek” już wiosną

„Nastolatek w samorządzie” to projekt realizowany systematycznie od 2002 roku. Dlatego, choć …. edycja dobiegła końca, następna startuje już wiosną. Organizatorzy podkreślają jednak, że tym razem było wyjątkowo, bo na znacznie większą skalę. – Dotarliśmy do 60 szkół z 13 dzielnic i przeprowadziliśmy 223 warsztaty (przy czym w poprzedniej było 77 warsztatów), czyli dotarliśmy do 223 klas! – informuje Barbara Rogalska i dodaje, że wiosną będzie jeszcze więcej i jeszcze ciekawiej.

Napisz do autora: kwisniewska@politykawarszawska.pl

Współpraca: Mateusz Gil

ZOBACZ TAKŻE:

Słoiki vs rodowici warszawiacy – jacy są, czym się od siebie różnią i co o sobie myślą

Piotr Szumlewicz vs Jacek Wilk – debata Młodych dla Polski

Akcja – partycypacja. Co dalej z budżetem obywatelskim?

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...