93. rocznica śmierci Gabriela Narutowicza

Adam Kielar    2015-12-17 08:22:07

16 grudnia 1922 roku prezydent Polski Gabriel Narutowicz został zamordowany przez Eligiusza Niewiadomskiego. Niecały tydzień po wyborze, głowa państwa została zastrzelona w stołecznej zachęcie. W środowy wieczór przedstawiciele władz miasta, politycy oraz mieszkańcy przyszli upamiętnić ofiarę zamachu. Nie obyło się bez odniesień do współczesnej sytuacji politycznej.

Uczestnicy środowego zgromadzenia przyszli oddać hołd zamordowanemu prezydentowi. Pod dwoma portretami Gabriela Narutowicza składano kwiaty i znicze. Dwa wieńce złożyły też przedstawicielki władz Warszawy – prezydent Hanna Gronkiewicz-Waltz oraz Przewodnicząca Rady Warszawy Ewa Malinowska-Grupińska.

Całe zgromadzenie prowadzili Grzegorz Piątek oraz Agata Diduszko-Zyglewska z „Krytyki Politycznej”. – Warto przypominać postać Gabriela Narutowicza oraz jego ofiarę – mówił Piątek. Podkreślał, że Narutowicz chciał Polski otwartej, sprawiedliwej, demokratycznej oraz szanującej prawo. – To ważne, by nie czcić mordercy, co się zdarza, a ofiarę – podkreślał. Diduszko-Zyglewska odniosła się do drugiego ważnego kontekstu spotkania – obecnej sytuacji politycznej. – To, co chcemy, by wybrzmiało to fakt, że prezydent Narutowicz zginał w związku z tym, że mowa nienawiści i treści ksenofobiczne były używane w walce politycznej – mówiła. Jej zdaniem, obecnie w Polsce to także ma miejsce. – Szef wiodącej mówi o swoich przeciwnikach, że są gorszym sortem Polaków, porównuje te osoby do współpracowników Gestapo. To jest właśnie to – napędzanie spirali agresji – podkreśliła.

Prezydent Hanna Gronkiewicz-Waltz mówiła, że każda rocznica śmierci prezydenta Narutowicza jest przypomnieniem smutnej i niechlubnej historii Polski. – Dla mnie to zawsze było trudne do wyobrażenia, że po 123 latach niewoli, po tylu powstaniach i zsyłkach, ktoś wytworzył taką atmosferę, że ten szaleniec zabił prezydenta – mówiła prezydent Warszawy. Jej zdaniem, to była ówczesna fala „hejtu”. Gronkiewicz-Waltz chciałby, żeby Polacy dziś potrafili się różnić, ale w dobry sposób.

Barbara Nowacka, liderka Zjednoczonej Lewicy mówiła, że osoby zgromadzone pod Zachętą są tam nie tylko po to, by czcić pamięć, ale także „by wyciągać symbole zapomniane”. – Do tragedii, która miała miejsce 93 lata temu doprowadził język nienawiści i pogardy, którą Narutowicz był obrzucany – przypominała. Dodała, że ta śmierć nie powstrzymała fali niechęci i podziałów w Polsce. – Dziś sytuacja jest inna, warto pamiętać, że słowa, które wypowiadamy i słyszymy mają moc – mówiła. Wzywała też, by na mowę nienawiści nie reagować agresją a śmiechem oraz brakiem zgody. – Deeskalować, a nie eskalować – nawoływała liderka ZL.

Krzysztof Grochowski z Partii Razem także wskazywał na mowę nienawiści, która doprowadziła do śmierci prezydenta. – Posłowie prawicy zarzucali mu, że nie jest Polakiem, że jest ateistą oraz masonem. Podważali jego wybór. Endecka prasa także się do tego festiwalu nienawiści przyłączała – określenia takie jak „złodziej” czy „żydowski pachołek” należały do najłagodniejszych – wyliczał. Winą za śmierć Narutowicza obarczył także tych, którzy podsycali „atmosferę nienawiści i przemocy”. Grochowski odniósł się też do współczesnych polskich polityków; między innymi posłów, którzy w niegodny sposób wypowiadali się ws. uchodźców, skrytykował władze Warszawy za przyzwolenie na Marsz Niepodległości. Nie szczędził mocnych słów również tym, którzy z „agresji uczynili narzędzie walki politycznej”. – Nie godzimy się na waszą mowę nienawiści! Nie zgadzamy się na dehumanizowanie, wyszydzanie – zarówno na „najgorszy sort polaków, brudasów i lewaków” jak i „PiSowski ciemnogród czy bandę moherowych beretów” – grzmiał polityk Razem.

Nina Sankari z Fundacji im. Kazimierza Łyszczyńskiego podkreślała, że Gabriel Narutowicz był jednym z najświatlejszych umysłów swoich czasów. – Był patriotą, zwolennikiem zgody narodowej i podzielała najlepsze wartości europejskie, humanistyczne i demokratyczne – mówiła. Dodała, że jego zabójca dzielił ludzi na lepszych i gorszych, „podobnie jak dziś słyszymy, że Polaków można dzielić na tych lepszego i gorszego sortu”. – Nie pozwólmy na to, by najczarniejsze karty polskiej historii powróciły. Brońmy demokracji! – wezwała.

Krzysztof Gawkowski, sekretarz generalny Sojuszu Lewicy Demokratycznej podkreślał, że budowa odpowiedzialnego społeczeństwa, które chce normalności i nie zgadza się na mowę nienawiści to „z jednej strony obraz dzisiejszej Polski która potrafi zbierać się tu pod Zachętą i przypominać, że mowa nienawiści może prowadzić do niepotrzebnej śmierci, ale też obraz tych, którzy tą mową nienawiści chcą wygrać wybory. – Pamiętajmy, że takie dni jak ten 93 lata temu mogą się powtórzyć. By tak się nie stało, zawsze powinniśmy być razem, protestując przeciwko wykluczeniom, podziałom i mowie nienawiści – mówił polityk SLD.

Marek Matczak z Partii Zielonych zaznaczył, że prezydent Rzeczypospolitej to symbol naszego państwa. – Narutowicz to był polityk, patriota, państwowiec, stojący na czele państwa przez kilkanaście godzin. To smutne wydarzenie  historyczne pokazuje, jak łatwo zgasić ludzkie życie i jak łatwo zgasić demokrację – mówił. Wezwał też by pamiętać o tym, że demokracja nie jest dana raz na zawsze i trzeba o nią walczyć codziennie. – W szkole, na uczelniach, w pracy ale i na  ulicy. Codziennie musimy wychodzić, pisać posty na Facebooku, pisać listy do znajomych, by oni także się ruszyli. Trybunał Konstytucyjny to tylko jeden z symboli naszej demokracji, której powinniśmy pilnować tam na dole, na ulicy, na osiedlu i w dzielnicy, bo tam jest ta najważniejsza demokracja, obywatelska i lokalna – podsumował.

Po przemowach odśpiewano hymn państwowy, organizatorzy zaprosili na wspólne zwiedzanie Zachęty i prezentację filmu „Śmierć Prezydenta”.

Zdjęcia: Polityka Warszawska

Zobacz także:

Marsz Wolności i Solidarności

Obywatele dla Demokracji

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...