Przywrócić Warszawie dawny blask...

Agata Witkowska    2013-05-18 22:12:51

W tym tygodniu zakończył się konkurs „Neon dla Warszawy”, zorganizowany przez RWE i Neon Muzeum. Konkurencję wygrał kontrowersyjny projekt „Warszawskie słoiki”, który wśród internautów wzbudził niemałe emocje. No dobrze, mówiąc szczerze, także nie jestem fanką tego projektu. Cieszy mnie jednak fakt, że moda na neony powraca, a na horyzoncie pojawia się szansa na przywrócenie centrum Warszawy dawnej estetyki.

Bardzo lubię Warszawę i uważam, że są w niej naprawdę piękne miejsca. Stojąc jednak w samym jej centrum, wodząc wzrokiem od Domów Centrum, przed Rotundę, Novotel, aż po Cepelię i resztę okolicy, nie mogę się nadziwić, co się stało z tym miastem. Przypadkowość i brzydota budynków jest porażająca, trudno jednak obwiniać kogokolwiek za taki stan rzeczy. Tak się stało, ktoś je wybudował, zaprojektował tak a nie inaczej – to się nie odstanie. Wciąż jednak nie rozumiem, jak ktokolwiek może wydawać pozwolenie na oszpecanie centrum miasta tak dużą ilością tandetnych reklam. Atakują nas z każdych stron. Billboardy, dmuchane postaci z bajek, jakieś folie oklejające fasadę hotelu – to wszystko powoduje, że chce mi się płakać i błagać kogoś o litość.

W Alejach Jerozolimskich, pod budynkiem VitkAca zaprojektowanego przez wybitnego architekta Stefana Kuryłowicza, pojawił się niedawno wielki brązowy kufer, zwiastujący otwarcie salonu marki Louis Vuitton. Przez Internet ponownie przelała się fala komentarzy, zarówno tych pozytywnych, jak i negatywnych. Do samej dyskusji nie ma sensu już powracać, w kontekście tego felietonu, chciałabym jednak podzielić się z czytelnikami swoją opinią. W całej tej dyskusji i oburzeniu niektórych na fakt pojawienia się tej trójwymiarowej reklamy (moim zdaniem) nie chodzi o sam jej kształt, o ogólny wygląd tej walizeczki (a raczej wielkiej walichy), lecz o samo wrażenie, że nasze miasto nie jest traktowane jak przestrzeń dla mieszkańców, tylko jedna wielka przestrzeń reklamowa, którą każda duża firma może wykorzystywać jak jej się podoba, nie interesując się tym, jak czują się w niej mieszkańcy. Kufer przelał szalę goryczy i dla pewnej grupy osób (w tym dla mnie) stał się symbolem wszystkiego co w warszawskiej estetyce najgorsze – obciachu, tandety i chaosu. Argumentacja „nie mogliśmy być jedynym miastem, które nie wyraziło zgody na kufer” tylko pogorszyła sprawę.

Kilka miesięcy temu wraz z moim towarzyszem ze Śledzia po Warszawsku wybraliśmy się na wystawę „Miasto w Budowie” zorganizowaną przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w pawilonie Emilia. To, co mnie uderzyło, to fakt, jak bardzo dawne reklamy rózniły się od dzisiejszych. To mniej więcej tak, jak z plakatami filmowymi. Kiedyś nie brały się za to osoby niekompetentne, dbano także o to, by prace miały odpowiednie walory estetyczne. Ekspozycja przekonywała, że reklama nie musi być brzydka. Nie wszystko leży jednak w rękach twórców, wszak to władze wydają zgodę na umieszkanie reklam w przestrzeni publicznej. Zdaje się, że decydenci zdecydowanie za rzadko wychodzą ze swoich samochodów, by przejść się po mieście…

Były jednak czasy, w których ulice Warszawy nie wyglądały tak źle jak teraz. Kiedyś zdobiły je neony – bodaj najbardziej lubiana forma reklamy. Czasy ich świetności przypadały na rok 1956, kiedy to powstały przepisy zezwalające na ich umieszczenie w przestrzeni publicznej. Dlaczego neony nie przetrwały i dlaczego tak niewiele jest ich dzisiaj? Z pewnością swoją rolę odegrały kwestie finansowe oraz trudności z konserwacją świetlnych napisów. Wydaje mi się jednak, że główną przyczyną było przyjście kapitalizmu – neony zwyczajnie przestały być potrzebne. Dawna reklama nie miała znaczenia komercyjnego, a neony pełniły głównie funkncje dekoracyjne. Upodabniały stolicę do stolic Europy Zachodniej. Szkoda, że teraz upodobnić ma nas do nich wielki kufer LV.

Coś jednak drgnęło, kiedy na mapie Warszawy pojawiło się Neon Muzeum. Celem placówki jest udokumentowanie i otoczenie ochroną powojennych reklam świetlnych. Swoją działalność prowadzi od 2005 roku, jednak stałe miejsce dla siebie znalazło dopiero rok temu na Mińskiej, na terenie Soho Factory. Otwarcie nastąpiło podczas ubiegłorocznej edycji Nocy Muzeów i okazało się absolutnym hitem – tej nocy  na Pragę przybyło ponad 10 000 zwiedzających. Dzięki ich działalności, mamy okazję zobaczyć i docenić, co nasze miasto straciło.

Liczby mówią same za siebie – zainteresowanie tą formą reklamy zdecydowanie wzrasta. Neony powracają także jako szyldy warszawskich knajp, takich jak Warszawska na Placu Zbawiciela, czy Solec 44. Piękny, fioletowy napis rozświetla fasadę Kina Iluzjon. Pojawiają się także spontaniczne akcje ratowania tych dawnych, tak jak było w przypadku stłuczonej kamieniem syrenki nad biblioteką na Grójeckiej. Poza neonami, zdarzają się także inne naprawdę dobre formy promocji produktów, jak na przykład ciekawa reklama nowej płyty zespołu Daft Punk, która pojawiła się na stacji metra Centrum, czy murale wykonywane przez np. Good Looking Studio. Chciałabym, aby coś się w tym mieście zmieniło, a okolice Rotundy przestały straszyć i wypełniać nasze życie brzydotą. Wiadomo wszak, że nawet reklama potrafi zaskoczyć nawet najbardziej wybrednych. Trzeba zmienić sposób myślenia. I tylko (a może aż?) chcieć.

Autorka współtworzy bloga Śledź po Warszawsku

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...