71. rocznica powstania w Gettcie Warszawskim

Sławomir Bielański    2014-04-19 20:24:54

Powstanie w warszawskim gettcie było aktem wyboru godnej śmierci. Śmierci poprzedzonej walką z bronią w ręku motywowanej chęcią odwetu na bestialskich prześladowcach. Było także dramatyczną próbą poruszenia sumień tych, którzy na zagładę całego narodu patrzyli obojętnie lub z niedowierzaniem. Heroizm i rozpacz bojowców Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) oraz Żydowskiego Związku Wojskowego (ŻZW) trwale zapisały się w historii naszego miasta.

Powstanie wybuchło w wigilię żydowskiego święta Pesach, 19 kwietnia 1943 r., gdy w obrębie murów Getta znajdowało się zaledwie 60 tys. mieszkańców. Bojowcy w zasadzie nie dysponowali żadną bronią. Jak wspominał po latach Symcha Rotem (Szymon Rathajzer , ps. Kazik) przedstawiciele żydowskich organizacji podziemnych otrzymali od Armii Krajowej i Gwardii Ludowej jedynie nieznaczną pomoc. Na większą obie organizacje, które same dysponowały skromnymi zapasami broni i amunicji, nie mogły sobie pozwolić. Bojowcy musieli więc zdobywać broń wszelkimi możliwymi sposobami. Najczęściej szmuglowali ją ze strony aryjskiej do getta. Potajemnie przygotowywali także butelki zapalające, żarówki wypełnione kwasem siarkowym oraz granaty.

Powstanie trwało niecały miesiąc. Powstańcy żydowscy w starciu z niemiecką machiną wojenną nie mieli żadnych szans. 8 maja Niemcy odkryli bunkier na Miłej 18, w którym, wraz z dowództwem Żydowskiej Organizacji Bojowej, ukrywał się Mordechaj Anielewicz, przywódca powstańców. Znajdujący się w beznadziejnej sytuacji Bojowcy popełnili zbiorowe samobójstwo. Kilkorgu z nich udało się jednak ukryć i wydostać niestrzeżonym wyjściem. Następnego dnia do getta dotarł Symcha Rotem „Kazik”. Przy pomocy Polaków z GL zorganizował ewakuację pozostających przy życiu uczestników. 10 maja 1943 roku przez właz przy ul. Prostej, wyszli kanałami na stronę aryjską. 16 maja o godzinie 20.15 Niemcy wysadzili w powietrze Wielką Synagogę na Tłomackiem. Był to symboliczny koniec zarówno samego powstania, jak i żydowskiej społeczności Warszawy, która przez kilkaset lat wspótworzyła historię stolicy.

Dzisiejsze uroczystości upamiętniające 71. rocznice wybuchu powstania w Getcie odbyły się w asyście żołnierzy kompanii reprezentacyjnej Wojska Polskiego. Kwiaty złożono przed pomnikiem upamiętniającym „Żegotę” niepodal Muzeum Historii Żydów Polskich, przy pomniku Szmula Zygielbojma, w miejscu, w którym znajdował się bunkier Mordechaja Anielewicza oraz na dawnym Umschlagplatz. Tradycyjnym już elementem obchodów były rozdawane przez wolontariuszy żółte, papierowe żonkile.

Uczestnikami uroczystości jak co roku byli przedstawiciele władz miasta, Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz politycy: Sebastian Wierzbicki (SLD), poseł Marcin Święcicki (PO), oraz eurodeputowana Danuta Hübner (PO).

- Jako warszawiak czuję się w obowiązku, aby pamiętać o warszawiankach i warszawiakach żydowskiego pochodzenia. To ważne, by przekazywać tę pamięć młodszym pokoleniom i innym, którzy jeszcze nie odkryli, że w naszym mieście mieliśmy nie tylko polską kulturę, ale również żydowską. Marek Edelman nauczał nas jak mamy pamiętać o bohaterkach i bohaterach tamtych dni i dlatego od wielu lat przychodzę z żonkilami– mówił Marek Matczak poeta i współprzewodniczący warszawskich Zielonych, który poznał Edelmana na początku lat 90, gdy ten działał w Unii Demokratycznej.

Powstanie w warszawskim Getcie było pierwszym zorganizowanym i masowym zbrojnym wystąpieniem przeciwko niemieckiemu najeźdźcy. Do dzisiaj, obok Powstania Warszawskiego, jest symbolem niezłomnego bohaterstwa ludzi, którzy walcząc o swoją godność nie bali się ponieść najwyższej ofiary.

Cześć i chwała Bohaterom.

Zdjęcia: własne, https://www.facebook.com/danuta.hubner

Źródła: własne, gazeta.pl

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...