Warszawska gra w zielone

Piotr Kozak    2014-07-21 09:03:34

Najwyższa Izba Kontroli zamierza zbadać, w jaki sposób polskie miasta dbają o ochronę terenów zielonych. Jej czujnym kontrolnym oczom nie umknie naturalnie Warszawa. W kwestii stołecznej zieleni już na pierwszy rzut oka można dostrzec wiele braków i zaniedbań. Jak wobec wypadnie nasze miasto?

Opowieść najlepiej rozpocząć od historii Central Parku. Władze Nowego Jorku rozważały przeznaczenie tegoż terenu pod zabudowę, co oznaczałoby sprzedaż ziemi i wysokie wpływy do kasy miejskiej. Ostatecznie odstąpiono jednak od takiego ruchu i postawiono na koncepcję terenów zielonych. Opłaciło się podwójnie. – Jak pokazują dzisiejsze badania, miasto wkrótce zarobiło więcej, niż w przypadku zwykłej sprzedaży terenu pod inwestycje budowlane – mówiła dr Marzena Suchocka z SGGW na panelu zorganizowanym w zeszłym tygodniu przez NIK, poświęconym miejskiej zieleni. Tereny wokół Central Parku zwiększyły swoją wartość, dzięki czemu miasto zarobiło więcej na podatkach gruntowych. Dodatkowo park stał się ulubionym miejscem spotkań nowojorczyków.

Polska praktyka na ogół odbiega dalece od takich działań, a drzewa przegrywają z kolejnymi inwestycjami. Eksperci Najwyższej Izby Kontroli punktowali zaniedbania władz samorządów: brak planów zagospodarowania, brak inwentaryzacji drzew czy też źle rozumiane oszczędności.

Badania dotyczące ochrony drzew i terenów zielonych w największych miastach w Polsce prowadzi również Fundacja Sendzimira. W ramach projektu „Licznazieleń” mieszkańcy Warszawy, Krakowa, Łodzi i Poznania mają możliwość wypowiedzenia się na temat zieleni miejskiej.

– Mieszkańcy doskonale zdają sobie sprawę z korzyści płynących z sąsiedztwa drzew i terenów zielonych. Podkreślają również, że niezwykle ważne są nie tylko parki i skwery, ale również pojedyncze drzewa czy zielone podwórka. Wszystko to przekłada się na zwiększoną jakość życia i poziom zadowolenia – twierdzi Renata Putkowska z Fundacji Sendzimira.

W Warszawie problemem jest przede wszystkim brak zieleni w centrum miasta, w szczególności w okolicach Placu Defilad oraz starówki. Uczestnicy badania podkreślają również, że część terenów zielonych jest zwyczajnie zaniedbana. Niemałe kontrowersje budzi także rewitalizacja terenów zielonych, co pokazuje chociażby konflikt wokół Ogrodu Krasińskich.

Warszawa miastem zieleni?

Warszawa to miasto zielone. Przynajmniej tak o Warszawie piszą w oficjalnych dokumentach władze miasta. Tereny zielone zajmują blisko 20 tysięcy hektarów. Warszawa posiada również najwięcej parków w kraju. Wydaje się zatem, że wnioski zaprezentowane przez ekspertów NIK, Warszawy nie dotyczą. Nic bardziej mylnego.

Po pierwsze, mylące mogą być statystyki. Warszawa posiada dużą powierzchnię terenów zielonych, bo i sama w sobie już posiada dużą powierzchnię. Jak wynika z tych samych statystyk, pomimo tego, że w stolicy mamy najwięcej terenów zielonych w kraju, to w przeliczeniu powierzchni zieleni na ilość mieszkańców, znajdujemy się w środku stawki. Według GUS-u na 1000 mieszkańców przypada bowiem 1,9 ha terenów zielonych, podczas gdy w Bydgoszczy jest ich już 3,8 ha. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że znaczną część terenów zielonych w Warszawie stanowią położone na obrzeżach miasta Puszcza Kampinoska i Las Kabacki. Wprawdzie wliczają się one do statystyk, ale nie sprawiają, że centrum Warszawy staje się przez to bardziej zielone.

Po drugie, o ile w przypadku Żoliborza blisko jedną czwartą powierzchni stanowią tereny zielone, o tyle w przypadku niektórych nowo wybudowanych osiedli zieleń możemy spotkać tylko w nazwie. Co więcej, nowe inwestycje wiążą się często z degradacją obszarów podlegających ochronie przyrodniczej. Jeziorko Czerniakowskie po wybudowaniu w okolicy osiedla apartamentowców powoli zasycha. Podobny los spotka najprawdopodobniej Jeziorko Gocławskie.

– Warszawa jest „jeszcze” miastem zielonym – mówi dr Krzysztof Herman, adiunkt w SGGW oraz członek Partii Zieloni – „Jeszcze”, ponieważ większość cennej zielonej tkanki jest pod stałym zagrożeniem i presją zabudowy. Dogęszczanie miasta jest konieczne, ale równie ważne jest planowanie zieleni w skali urbanistycznej, m.in. zachowanie ciągłości obszarów zieleni, klinów napowietrzających i korytarzy ekologicznych. Martwi los zieleni osiedlowej, szczególnie w nowych osiedlach, oraz zieleni przyulicznej, w szczególności dużych drzew. W miejskich parkach prowadzone są duże i mocno ingerencyjne projekty „rewitalizacji”, niejednokrotnie drastyczne. Są one wynikiem wieloletnich zaniedbań i braku stałej, odpowiedzialnej pielęgnacji – wylicza Herman.

Inwentaryzacja drzew nie wystarczy

Co może zrobić Warszawa? Z pewnością dobrym pomysłem jest powołanie pełnomocnika ds. zieleni, o czym zadecydowano podczas ostatniej sesji rady miasta. Należałoby również przeprowadzić inwentaryzację drzew, do czego stolica dopiero się przymierza. Jednak aby ta ostatnia miała sens, powinna być połączona ze strategicznym planowaniem zabudowy. Warszawa ma plan inwentaryzacji zieleni, ale nie do końca wiadomo, co dalej, odkąd brak jest planów zagospodarowania przestrzennego.

Przede wszystkim jednak Urząd Miasta powinien przejąć inicjatywę w negocjacjach z deweloperami.

– Nie jest prawdą, że Warszawa nie posiada narzędzi, aby kształtować rozwój zieleni na obszarach wykupionych przez deweloperów – mówi Putkowska. – Wszystko zależy od tego, w jaki sposób miasto chce rozmawiać z tymi ostatnimi. Warszawa jest w o wiele lepszej pozycji negocjacyjnej niż inne mniejsze miasta, z których deweloper może się po prostu wynieść.

Jak pokazuje przykład Central Parku działania zmierzające do rozwoju terenów zielonych opłacają się wszystkim. Miastu, ponieważ ma większe wpływy z podatków. Deweloperom, ponieważ wartość gruntów wzrasta. Mieszkańcom, ponieważ żyją w bardziej przyjaznym środowisku. Żeby jednak te wspólne korzyści dostrzec, należy spojrzeć z odpowiednio szerszej perspektywy i docenić wartość miejskiej zieleni.  

 

Źródło zdjęcia: wikipedia.org

 

ZOBACZ TAKŻE:

Bemowo: Gdzie są drzewa z okazji 20-lecia?

Zielone problemy Bemowa

Wola: Walka o Zielone Odolany

 

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...