Samorząd na zielono

Bartłomiej Kozek    2014-09-14 08:21:17

Zielony Kongres Samorządowy stał się okazją do wymiany doświadczeń. Przez dwa dni, w Centrum Konferencyjno-Szkoleniowym na ul. Bobrowieckiej można było wsłuchać się w ciekawe dyskusje z udziałem gości z całej Europy, zaangażowanych społecznie i politycznie. Nie zabrakło także akcentów typowo warszawskich oraz społeczników i polityków ściśle ze stolicą związanych.

Kongres stał się także okazją do zaprezentowania postulatów programowych przez jedną z kandydatek na fotel prezydenta Warszawy. I wbrew pozorom, nie chodzi tu tylko o Joannę Erbel... 

Kandydatka Zielonych była rzecz jasna obecna na sali i dzieliła się ze zgromadzonymi swoją wizją miasta. – Władze skupiają się na prostym dodawaniu słupków zamiast przewidywaniu długofalowych konsekwencji swoich działań, takich jak wpływ podwyżki cen biletów komunikacji miejskiej na przesiadanie się ludzi do samochodów – powiedziała Joanna Erbel, odpowiadając na pytanie o powody kandydowania w wyborach. – Potrzebujemy zmiany logiki myślenia o rządzeniu miastem w kierunku zrównoważonego rozwoju, bardziej równego dzielenia środków finansowych – tak, by zmienić sytuację, w której im dalej od centrum, tym mniej miejsc integracji dla lokalnej społeczności – dodała.

Erbel, uczestnicząca w piątkowym panelu na temat zielonej wizji miasta, porównała swój program dla Warszawy ze sprzeciwem wobec monumentalnych inwestycji, czyli tzw. „polityką igrzysk”, jak nazwał ją biorący także udział w dyskusji kandydat na prezydenta Krakowa, Tomasz Leśniak. Kandydatka na prezydenta zwróciła też uwagę na fakt, że lepsza polityka miejska wymagać będzie zmian na szczeblu centralnym. Jako przykład podała sytuację, w której na poziomie krajowym ustalony został maksymalny pułap opłat parkingowych, podczas gdy w wypadku kosztów biletów komunikacji miejskiej takiego pułapu już nie ma.

Czerwona Warszawa?

Swoje pomysły na Warszawę miała okazję zaprezentować również konkurentka Erbel z Ruchu Sprawiedliwości Społecznej, Agata Nosal-Ikonowicz.

Uczestniczka sobotniego panelu poświęconego miejskim politykom mieszkaniowym oraz społecznym skrytykowała aktualną politykę władz miasta, która – jej zdaniem – wpisuje się w neoliberalne spojrzenie na społeczeństwo. Podawała pomysły na zmianę kursu, takie jak przegląd (pod kątem interesu publicznego) zawieranych przez miasto kontraktów, np. dzierżawy przestrzeni handlowych prywatnym podmiotom, przechwytującym w ten sposób zyski i podnoszących czynsze najemcom.

Budowa 6 tysięcy nowych mieszkań komunalnych – zdaniem Nosal-Ikonowicz taki powinien być cel władz naszego miasta, jeśli chcą one rozwiązać problem osób, które czekają na własne mieszkanie albo są zagrożone eksmisją na bruk. Byłby to jednak dopiero pierwszy krok do poprawy sytuacji mieszkaniowej w stolicy, gdyż – jak przekonywała – urealnione muszą zostać kryteria uprawniające do ubiegania się o lokum komunalne, jak również wysokość pomocy społecznej. Osoby zadłużone powinny mieć możliwość odpracowania swych długów. Nie może jej zdaniem być tak, że wraz z otrzymaniem jednego dodatku czy zasiłku automatycznie dochodzi do pomniejszenia innego.

Mieszkaniowe marzenia i rzeczywistość

Polityka mieszkaniowa okazała się jednym z ważniejszych wątków konferencji. Szczególnie dużo pytań ze strony publiczności padało w stronę Darrena Johnsona, radnego londyńskiej rady miejskiej. Okazało się, że przekonanie części zgromadzonych o niezłej sytuacji mieszkaniowej w stolicy Wielkiej Brytanii nie do końca ma odzwierciedlenie w rzeczywistości.

W Londynie – podobnie jak w Warszawie – problemy lokalne są często powiązane są z polityką, realizowaną przez władze ogólnokrajowe. Program rozbudowy mieszkań komunalnych uległ znaczącemu spowolnieniu z powodu polityki konserwatywnego burmistrza miasta, Borisa Johnsona, stawiającego przede wszystkim na budownictwo komercyjne. Część dostępnego cenowo zasobu mieszkaniowego została w ostatnich latach wyburzona, by zrobić miejsce na inwestycje celujące w osoby majętne. Osłabło znaczenie tzw. mieszkań o umiarkowanym standardzie, w których czynsze poszybowały w górę. W efekcie, osoby zarabiające płacę minimalną nie mogą sobie pozwolić na samodzielne wynajęcie mieszkania. Rośnie ciasnota mieszkaniowa, a osoby o niskich dochodach – w obliczu wysokich kosztów życia – coraz częściej decydują się na wyjazd z miasta albo zmuszone są do pomieszkiwania u znajomych. Poprawie sytuacji mają nie sprzyjać cięcia w sieci zabezpieczeń społecznych czy rozwiązania, takie jak limit maksymalnej wysokości środków, otrzymywanych z systemu pomocy społecznej.

Wspomniane trendy spowodowały rozwój oddolnych ruchów, domagających się innej polityki mieszkaniowej. Jej filarami miałaby być m.in. lepsza ochrona praw lokatorskich oraz wprowadzenie mechanizmów kontroli wysokości podwyżek czynszów. W czasie dyskusji szybko okazało się, że problemy trapiące Warszawę i Londyn są do siebie podobne. Johnson potwierdził np. występowanie zjawiska „czyścicieli kamienic”, zmuszających do wyprowadzki lokatorów nie tylko zabytkowych, wiktoriańskich kamienic, ale nawet zwykłych bloków.

Zielony Kongres Samorządowy

Na tym tle zdecydowanie wyróżnia się polityka mieszkaniowa Wiednia, opisana przez europosłankę i wieloletnią działaczkę na szczeblu samorządowym, Monikę Vanę. Przypomniała ona o korzeniach imponującego zasobu komunalnego (220 tysięcy spośród 900 tysięcy lokali mieszkaniowych w stolicy Austrii należy do miasta), którego budowa zaczęła się wkrótce po przejęciu przez socjaldemokratów władzy nad miastem po I wojnie światowej. – W posiadanym przez Wiedeń zasobie mieszkaniowym wysokość czynszów rosła w ostatnich latach najwolniej ze wszystkich typów budownictwa mieszkaniowego w stolicy Austrii - był on równy inflacji, podczas gdy w innych typach wzrost czynszów mniej lub bardziej ją przewyższał – mówiła Vana.

Co więcej, prawo do mieszkania komunalnego jest w tym mieście bardzo szerokie. Obejmuje ono obywateli Austrii, krajów Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz imigrantów. Próg dochodowy ustawiony jest na poziomie, umożliwiającym ubieganie się o nie zarówno osobom najuboższym, jak i średnio zamożnym. Osoby w trudnej sytuacji mieszkaniowej mogą liczyć na wsparcie finansowe w płaceniu czynszu. Zdaniem M.Vany polityka mieszkaniowa miasta jest jednym z powodów, dla których Wiedeń regularnie plasuje się wysoko w międzynarodowych rankingach jakości życia w europejskich miastach.

Zielony nowy transport

Innym ważnym wątkiem obrad – nie bez znaczenia także na warszawskim gruncie – była miejska polityka transportowa. Niemiecki eurodeputowany Michael Cramer przytoczył dane, wedle których za 24% emisji gazów cieplarnianych odpowiada transport, w tym aż w 70% transport drogowy. – Wzrost emisji w tym sektorze niweluje sukcesy, jakie osiągamy w redukcjach emisji w innych – zauważył.

W wypadku miast większość podróży odbywa się w promieniu 6 kilometrów, co oznacza, że mogą one być wykonywane np. rowerem czy za pomocą transportu publicznego. By tak się stało, potrzebne jest jego zdaniem odpowiednie planowanie przestrzenne, sprzyjające budowie zwartej zabudowy miejskiej. To ważne, bowiem w miastach transport odpowiada aż za 40% emisji gazów cieplarnianych (którym towarzyszą inne, groźne dla zdrowia zanieczyszczenia powietrza), a wedle prognoz do roku 2050 przeszło 80% mieszkających w Europie mieszkać będzie w miastach. – Zamiast myśleć o prawie do samochodu powinniśmy dążyć do zagwarantowania każdemu prawa do mobilności – dodał Cramer.

Jakie eksperymenty w dziedzinie transportu i jego wpływu na miejską przestrzeń podejmowane są w Europie? Belgijka Sara Mathieu podawała przykłady ze swojego kraju. W roku 1997 Gandawa zdecydowała się na uwolnienie centrum miasta od samochodów – w efekcie poprawiła się sytuacja lokalnego handlu. W roku 2013 w wyniku miejskiego referendum jeden z tamtejszych parkingów został zamieniony w park. Władze miasta wspierają również inicjatywy w rodzaju „Living Streets” – czasowego wyłączenia ulic z ruchu samochodowego, które przejmowane są przez lokalne społeczności i zamienianie np. na tereny uprawiania aktywności fizycznych.

Ciąg dalszy nastąpi?

Wspomniane przed chwilą wątki nie były jedynymi, jakie pojawiały się w dyskusjach podczas paneli, warsztatów i stołów dyskusyjnych. Wśród innych punktów programu wymienić warto dyskusję na temat sukcesów i wyzwań, stojących przed Zielonymi w Europie Środkowej, warsztaty na temat rewitalizacji czy polityki kulturalnej.

Przewodnicząca warszawskich Zielonych, Marcelina Zawisza, na sobotnim panelu poświęconym usługom publicznym przypomniała o dwóch ważnych akcjach społecznych z mijającej kadencji warszawskiego samorządu: o protećie przeciwko prywatyzacji stołówek szkolnych oraz podwyżkom cen biletów ZTM. Odbyła się również oficjalna prezentacja wydanej wiosną publikacji „10 spraw na 10 lat, czyli zielone pomysły na Polskę w Europie”.

Zielony Kongres Samorządowy był kolejną dużą konferencją, organizowaną przez środowiska ekopolityczne. Rok temu w siedzibie Związku Nauczycielstwa Polskiego odbył się Kongres Europa Społeczna, na którym dyskutowano o ochronie i podnoszeniu jakości takich usług publicznych, jak ochrona zdrowia czy edukacja. Czas pokaże, czy za rok nie doczekamy się kolejnej.

Zdj. Polityka Warszawska

ZOBACZ TAKŻE:

Erbel: Polityka mieszkaniowa priorytetem

Na Zachód po czyste powietrze

DWA BRZEGI: Piesi vs kierowcy

 

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...