DWA BRZEGI: Bezpośredni wybór burmistrza

Polityka Warszawska    2014-09-19 18:58:53

Ustrój m.st. Warszawy nie jest idealny. Wszelkie jego niedoskonałości co i rusz dają o sobie znać, i skłaniają do dyskusji. Czy jednym z takich mankamentów jest sposób wyboru burmistrza? Obecnie dokonuje się on drogą pośrednią. Niektórzy jednak uważają, iż jest to zła metoda i postulują o głosowanie bezpośrednie. Temat postanowiliśmy poddać dyskusji w kolejnej odsłonie „Dwóch brzegów”. Na prawym brzegu – opowiadający się za głosowaniem bezpośrednim – Karol Szyszko. Na lewym zaś – sceptycznie do tegoż rozwiązania nastawiony – Piotr Kozak. Jaka jest w istocie rola burmistrza dzielnicy i w jaki sposób go wybierać? Jedna Warszawa, dwa brzegi. Zapraszamy!

Karol Szyszko: Burmistrza powinniśmy wybierać my – mieszkańcy

Burmistrzowie powinni być lokalnymi liderami, znającymi problemy danej dzielnicy i oczekiwania mieszkańców – taka teza nie budzi chyba żadnych wątpliwości. Niestety, często zamiast aktywnych działaczy, mamy przywożonych „w teczkach” partyjnych funkcjonariuszy. Aby zapobiec takim praktykom, uważam, że burmistrzowie naszych dzielnic powinni być wybierani w wyborach bezpośrednich. Ich mandat do pełnienia funkcji byłby o wiele silniejszy, dzięki czemu mogliby m.in. skuteczniej zabiegać o miejskie fundusze na realizację dzielnicowych inwestycji i potrzeb.

Obecnie, wyboru burmistrza i jego zastępców dokonuje rada dzielnicy. Radni mają jednak na podjęcie tej decyzji tylko miesiąc, licząc od pierwszego posiedzenia w danej kadencji. Jeśli w tym czasie nie dokonają wyboru, inicjatywa przechodzi w ręce prezydenta, który samodzielnie może powołać cały zarząd dzielnicy. W historii warszawskiego samorządu takie przypadki zdarzały się już kilkukrotnie i rzadko tzw. „komisarze” okazywali się dobrymi włodarzami dzielnic.

Wprowadzenie bezpośrednich wyborów burmistrzów to bardzo dobre rozwiązanie, które przyniosłoby wiele pozytywnych efektów. Po pierwsze, jest to szansa na zakończenie czegoś, co często bywa nazwane przez dziennikarzy „karuzelą burmistrzów” lub „płodozmianem”. Proceder ten polega na przetasowaniu burmistrzów po różnych dzielnicach na początku nowej kadencji. W 2010 roku tylko 6 burmistrzów zachowało swoje posady. Pozostali zaś zostali „zainstalowani” w innych dzielnicach. Bezpośrednie wybory mogą mieć również pozytywny wpływ na frekwencję wyborczą. Możliwość oddania głosu na konkretną osobę, a nie na kolejną listę, może zachęcić wielu wyborców do wzięcia udziału w głosowaniu. Dzięki temu będą mogli wykreować się prawdziwi działacze i lokalni liderzy, niekoniecznie przedstawiciele partii politycznych (chociaż, jeżeli są najlepsi, dlaczego nie?).

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Piotr Kozak: Przerost formy nad treścią

Od 2002 roku samorządowi burmistrzowie wybierani są w wyborach bezpośrednich. Inaczej jest jednak w warszawskich dzielnicach, które swoich burmistrzów wybierają w drodze głosowania pośredniego – poprzez członków rady. Anachronizm i niedopatrzenie ustawodawcy? Niekoniecznie.

Po pierwsze, dzielnice nie stanowią jednostek samorządu terytorialnego, ale pełnią funkcję pomocniczą. Oznacza to, że posiadają okrojone kompetencje. Burmistrz reprezentuje dzielnicę na zewnątrz oraz pełni funkcje przewodniczącego zarządu powoływanego przez radę dzielnicy. Jedynym anachronizmem w tym wypadku jest to, że przewodniczący zarządu nosi tytuł burmistrza.

Bezpośrednie wybory burmistrza oznaczałyby, że zachodzi możliwość sytuacji, w której burmistrz jest politycznie i prawnie niezależny tak od członków rady, jak i zarządu dzielnicy. Miałoby to jeszcze sens, gdyby burmistrz posiadał odrębne kompetencje. Jednakże w sytuacji, w której burmistrzowie mają wyłącznie przewodzić pracom zarządu i reprezentować radę na zewnątrz, rodzi to jedynie zamieszanie kompetencyjne i utrudnia pracę samorządu.

Po drugie, burmistrz – zgodnie z ustawą – to pracownik urzędu m.st. Warszawy. Jest to istotne o tyle, że dzielnice nie stanowią samodzielnych organów władzy. Zgodnie z intencją ustawodawcy, dzielnice mają wspierać prace urzędników. Podobnie jak w pierwszym przypadku, wprowadzenie bezpośrednich wyborów oznaczałoby, że burmistrzowie posiadają niezależny mandat polityczny i prawny, a zatem nie mogą być prawnie i politycznie zobowiązani do wykonywania poleceń urzędu.

Po trzecie, burmistrza wybranego w wyborach bezpośrednich można byłoby zgodnie z prawem odwołać wyłącznie przez referendum. W konsekwencji, oskarżony o nieprawidłowości burmistrz Bemowa nie mógłby być odwołany w trybie natychmiastowym przez radę, ale konieczne byłoby zwoływanie referendum wyborczego. Czy chcielibyśmy, żeby burmistrz Bemowa wciąż pozostawał na swoim stanowisku? Szczerze wątpię.

Czy to oznacza, że należy zrezygnować z pomysłu bezpośredniego wyboru burmistrzów dzielnic? W żadnym wypadku. Pomysł jest z pewnością wart przemyślenia. Żeby jednak miał sens, należałoby najpierw zmienić ustawę o ustroju m.st. Warszawy i zwiększyć kompetencje burmistrzów. W obecnej sytuacji pełnią oni funkcję wyłącznie przewodniczących zarządu i nazywanie ich burmistrzami to przerost formy nad treścią.

 

ZOBACZ TAKŻE:

DWA BRZEGI: Dwie kadencje w samorządzie?

DWA BRZEGI: JOW-y lekiem na całe zło?

DWA BRZEGI: Ruchy miejskie

 
 
Komentarze do artykułu
Najnowsze w serwisie
Ratusz
2017-08-18 18:54:47
Ponad siedem tysięcy złotych - tyle zapłacą stołeczni urzędnicy za "konsul...
Białołęka
2017-05-25 17:35:54
Już w najbliższą sobotę, z okazji Dnia Matki, odbędzie się Białołęcki B...
Ratusz
2017-05-23 06:17:21
Od 1 czerwca wejdzie w życie nowa taryfa biletowa ZTM. Spadną ceny biletów dw...
Rozmaitości
2017-05-19 06:29:31
Budynek przy plaży obok Stadionu Narodowego (Poniatówce) od czerwca znów będ...
Żoliborz
2017-05-13 17:24:10
W sobotę wreszcie odsłonięty został pomnik Rotmistrza Witolda Pileckiego. W ...
Ratusz
2017-05-12 15:32:28
Ratusz ogłosił w piątek, że od września przedszkola w Warszawie będą bezp...
Mozaika polityczna
2017-05-11 15:54:43
Czwartek przyniósł nowe fakty w sprawie reprywatyzacji. Centralne Biuro Antyko...
Ratusz
2017-05-09 19:56:17
Stowarzyszenie Republikanie opublikowało na swoich stronach Mapę Wydatków War...
Ratusz
2017-05-08 19:46:51
Władze Warszawy chcą zachęcić do udziału w tworzeniu miejskiej zieleni. Zap...
Mozaika polityczna
2017-04-10 17:54:32
Głośno dyskutowanym tematem w poniedziałkowej dyskusji o sprawach politycznyc...